Τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, ο Σύλλογος Πολιτικών Συνταξιούχων Δημοσίου πραγματοποίησε, με αφορμή τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, μια ξεχωριστή επίσκεψη στο σπίτι του Ζακύνθιου ποιητή Νικολάου Ούγκου Φώσκολου. Παράλληλα πολλοί ήταν και οι αλλοδαποί επισκέπτες στο νέο Μουσείο της Πόλης που φιλοξενεί ενθυμήματα και έργα τέχνης για τον ποιητή.
Τα μέλη του Συλλόγου είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν και γνωρίσουν από κοντά τον χώρο όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια μια σπουδαία πνευματική προσωπικότητα προσωπικότητα των γραμμάτων και να μάθουν λεπτομέρειες για τη ζωή και το έργο του και να περάσουν στιγμές πολιτισμού. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μέσα σε πολύ καλό κλίμα και άφησε σε όλους όμορφες εντυπώσεις και συγκινήσεις.
΄Ετσι χτίστηκε το σπίτι του ποιητή
Το κοινό καλωσόρισε η κα Βασιλική Τσουκαλά, εργαζόμενη στη χώρο του Μουσείου με σπουδές Μουσειολογίας στο Ιόνιο πανεπιστήμιο, η οποία παρουσίασε τα εκθέματα στους επισκέπτες και ανέλυσε στοιχεία από τη ζωή του ποιητή.
Στη συνέχεια προβλήθηκε η ταινία μικρού μήκους με τίτλο “Το νησί των ποιητών και ο Ούγος Φώσκολος” και ακολούθησε παρουσίαση των έργων τέχνης και των ενθυμημάτων που εκτίθενται.
Ο κ. Φίλιππος Συνετός, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου ‘’Ούγκο Φώσκολο’’, μίλησε στους προσκεκλημένους και αναφέρθηκε στο ιστορικό της ίδρυσης του Συλλόγου και της δημιουργίας του νέου Μουσείου στην Πόλη μας.
«Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή για εμάς που μας επισκέπτεστε σήμερα, εδώ σ το σπίτι του Ούγκου Φώσκολου. Το σπίτι του ποιητή έχει στις μέρες μας έναν απόλυτο συμβολισμό. Αν δεν υπήρχε αυτή η μεγάλη πνευματική παράδοση που συνδέει την Ζάκυνθο με την Δύση και τον Δυτικό πολιτισμό, ίσως αυτός ο χώρος να παρέμενε ένα χωραφάκι, όπως ήταν πριν από περίπου 20 χρόνια.
Το σπίτι κτίστηκε με πολύ κόπο, αγώνα και μόχθο. Το 2005 μαζεύτηκαν ορισμένοι συμπολίτες μας και αφού εξέφρασαν την πεποίθηση τους ότι αυτός ο χώρος είναι το τελευταίο κομμάτι της πολιτιστικής μας διαδρομής που δεν αποκαταστάθηκε μετά τους σεισμούς του 1953, ξεκίνησαν τις προσπάθειες ιδρύοντας καταρχήν το ομώνυμο πολιτιστικό σωματείο.
Έτσι, ξεκινήσαμε εκείνη την εποχή με οδηγούς τους αείμνηστους Νίκο Λαλώτη και Διονύση Ζήβα, την προσπάθεια, προκειμένου σήμερα να έχουμε το σπίτι του ποιητή ως, ένα μουσειακό χώρο, διατηρώντας κατά απόλυτο τρόπο την παλιά αρχιτεκτονική του και μετατρέποντας το εσωτερικό του σε ένα χώρο έκθεσης κειμηλίων, ενθυμημάτων και συλλογών.
Δυστυχώς η παλιά γενιά των ζακυνθινών, που υπήρξαν οι πρωτεργάτες του εγχειρήματος, δεν ζουν πια κι εμείς από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας αναλάβαμε να κάνουμε πράξη το όνειρο και να μεταλαμπαδεύσουμε την ίδια αγάπη για την πνευματική μας κληρονομιά στις νεώτερες γενιές.
Ο Ούγκο Φώσκολος, συνέχισε ο κ. Συνετός, είναι ένας σπουδαίος λογοτέχνης, που αν για κάποιο λόγο δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός στην Ελλάδα, είναι επειδή έγραφε στην ιταλική Γλώσσα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ήταν Έλληνας ή ότι δεν αγαπούσε την Ελλάδα. Άλλωστε, όλο του το έργο διαπνέεται από την αρχαία ελληνική παράδοση. Γι’ αυτό τον λόγο τόσο ο Ανδρέας Κάλβος όσο και ο Διονύσιος Σολωμός τον είχαν ως ίνδαλμα τους”.
Τα ποιήματα
Στη συνέχεια μίλησε η κα Τότα Ακτύπη, Πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Συνταξιούχων Δημοσίου, η οποία ευχαρίστησε τη διοίκηση του Σωματείου για την υποδοχή και την ξενάγηση, απήγγειλε δυο από τα πιο γνωστά ποιήματα του ποιητή:
Στη Ζάκυνθο
Πλια στη ζωή δεν θα πατεί το δύστυχο ποδάρι
τις άγιες όχθες που άγγιζα στα χρόνια τα χρυσά,
ω ποθητή μου Ζάκυνθο, που πάντοτε με χάρη
στο κύμα καθρεφτίζεσαι, στα ελληνικά νερά.
Η Αφροδίτη ολόλαμπρη από κει μέσα βγήκε
κι έκαμε με το γέλιο της γόνιμα τα νησιά,
οπού απερίγραφτα ο λαμπρός ο στίχος δεν αφήκε
τα νέφη σου τα διάφανα, τα δένδρα τα πυκνά,
του ποιητή που έψαλλε τη διάφορη εξορία,
της μοίρας τ’ άγρια κύματα, που το μικρό νησί
ο Οδυσσέας εφίλησε τρανός στη δυστυχία.
Απ’ το παιδί σου το άχαρο, ω μητρική μου γη,
μονάχα το τραγούδι του θα ’χεις για συντροφία.
Σ’ εμένα η Μοίρα μού έγραψε αδάκρυτη ταφή.
μτφρ. ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΑΡΤΖΩΚΗΣ
Ύμνος στη Ζάκυνθο
Από μικρός στους μητρικούς μου λόφους
ελάτρεψα την θείαν Αφροδίτη.
Ζάκυνθος, χαίρε.
Στις ακτές του Αδρία,
στη στερνή κατοικία των Εφεστίων
θεών και των προγόνων μου, θ’ αφήσω
τα τραγούδια μου και τα κόκαλά μου,
και σ’ εσέ μοναχά τους στοχασμούς μου,
γιατί όποιος την πατρίδα του ξεχάσει
μήτε στα θεία δεν ομιλεί με σέβας.
Ζάκυνθος, ιερή χώρα. Στους λόφους
ήσαν ναοί, και στα ισκιερά της δάση
η λατρεία της Άρτεμης και οι ύμνοι
στον ένοχο Λαομέδοντα, πριν μάθει
ο Ποσειδώνας στο Ίλιο πώς να στήσει
τους φημισμένους πύργους του πολέμου.
Η Ζάκυνθος είν’ όμορφη.
Της δίνουν
θησαυρούς μύριους τ’ αγγλικά καράβια,
κι από ψηλά της στέλνει ο αιώνιος ήλιος
τις ζωογόνες αχτίδες του.
Κι ο Δίας
τα διάφανα σύγνεφα της χαρίζει.
Κι έχει τους πυκνοφύτευτους ελαιώνες,
τους αμπελόφυτους του Βάκχου κάμπους,
και την υγεία τη ρόδινη σκορπίζει
αύρα γλυκιά που μυρωμένη πνέει
από κήπους ανθών κι αιώνιων κέδρων.
μτφρ. Μαρίνος Σιγούρος (1885-1961)
UGO FOSCOLO (Ζάκυνθος 1778 – Λονδίνο 1827).
Ποιητής, ελληνικής καταγωγής (η μητέρα του ήταν Ελληνίδα). Μικρός έχασε τον πατέρα του (1788), και το 1794 εγκαταστάθηκε στη Βενετία.
Στη Ζάκυνθο είχε δάσκαλο τον Αντώνιο Μαρτελάο και στη Βενετία φοίτησε στη Σχολή των Ιησουϊτών, όπου έλαβε κλασική μόρφωση. Είχε δημοκρατικά φρονήματα και ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα. Για ένα διάστημα διετέλεσε καθηγητής ρητορικής στο Πανεπιστήμιο της Παβία (1809).
Μετά την πτώση του Ναπολέοντα, έφυγε στην Ελβετία (1815) και από εκεί συνοδευόμενος από τον γραμματέα του Ανδρέα Κάλβο εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου έμεινε μέχρι τον θάνατο του.
Έγραψε ποιητικά έργα, όπως Οι τάφοι (1807), Οι χάριτες (1813), το μυθιστόρημα Οι τελευταίες επιστολές του Ιακώβου Όρτις (1798-1802), θεατρικά έργα κ.ά.
ΟΛΓΑ ΓΚΟΥΣΚΟΥ