Λίγοι ίσως σήμερα γνωρίζουν πως πριν από αιώνες η Ζάκυνθος ήταν μέρος του βασιλείου της Σικελίας και διοικήθηκε από την δυναστεία των Δε Τόκων που είχαν στο βασίλειο τον βαθμό του Κόμη. ΄Ηταν η αποκαλούμενη Παλατινή Κομητεία της Κεφαλλονιάς και της Ζακύνθου, (κάτι δηλαδή σαν τις σημερινές περιφέρειες) που διαδέχθηκε το 1185 τους Βυζαντινούς στα νησιά του Ιονίου.
Ο Λεονάρδος Γ΄ Τόκκος (ιταλικά: Leonardo III Tocco, πέθανε περί το 1499) από τον Οίκο των Τόκκων ήταν Παλατινός Κόμης της Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Ιθάκης, Δούκας Λευκάδας και Δεσπότης της Ηπείρου (Κύριος της Άρτας ως Λεονάρδος Α΄ Τόκκος).
Το 1479 ο τουρκικός στόλος υπό την αρχηγία του Γκεντίκ Αχμέτ έλαβε εντολή από τον Σουλτάνο να κατακτήσει το τελευταίο Λατινικό κρατίδιο στον Ελλαδικό χώρο, την Παλατινή Κομητεία της Κεφαλλονιάς και της Ζακύνθου.
Αφού κατέλαβε το κάστρο της Βόνιτσας, τη Λευκάδα, την Ιθάκη και ρήμαξε την Κεφαλλονιά, κατευθύνθηκε στη Ζάκυνθο, όπου είχε καταφύγει ο Λεονάρδος με την οικογένειά του και τους αδελφούς του ζητώντας την προστασία του Βενετσιάνικου στόλου, που ήδη βρισκόταν στο νησί για να υπερασπιστεί τους Βενετούς πολίτες που διέμεναν εκεί. Ο Λεονάρδος, βλέποντας ότι δεν υπήρχε σωτηρία, πούλησε σε Βενετούς για 70.000 δουκάτα διάφορα κτήματά του και έφυγε με την οικογένειά του για τον Τάραντα από όπου συνέχισε το ταξίδι του για τη Νάπολη.
Ύστερα από διαβουλεύσεις των Βενετών πρέσβεων στην Κωνσταντινούπολη με τον Σουλτάνο, αποφασίστηκε να επιτραπεί στους Βενετούς στρατιώτες και πολίτες να αναχωρήσουν από τη Ζάκυνθο, καθώς επίσης και σε όσους από τους κατοίκους το επιθυμούσαν. Ακολούθησε ομαδική έξοδος του πληθυσμού διότι όλοι καταλάβαιναν τι θα ακολουθούσε όταν οι Τούρκοι θα έβγαιναν στη στεριά.
Στις 8 Σεπτεμβρίου 1479 οι Τούρκοι αποβιβάστηκαν στο νησί και το λεηλάτησαν για τρεις ημέρες σφάζοντας πολλούς από τους εναπομείναντες κατοίκους. Έκαψαν εκκλησίες, αρχοντικά και χωριά. Κατέστρεψαν περιουσίες, ελαιώνες και αμπέλια. Όσοι από τους κατοίκους έπεφταν στα χέρια τους τους αιχμαλώτιζαν και τους πουλούσαν στους Βενετούς προς 40 άσπρα τον καθένα. Στη συνέχεια οι Τούρκοι αναχώρησαν με τον στόλο τους αφήνοντας στο νησί μικρή φρουρά, την οποία έδιωξαν οι Βενετοί το 1483 καταλαμβάνοντας το νησί στο όνομα της Γαληνότατης Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου.
Με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης στις 22 Απριλίου 1484 η μεν Κεφαλλονιά παραχωρήθηκε στους Τούρκους, η δε Ζάκυνθος τέθηκε υπό την κυριαρχία της Βενετίας. Έτσι έληξε η κυριαρχία των Τόκκων και η Παλατινή Κομητεία Κεφαλληνίας και Ζακύνθου έπαψε να υπάρχει ύστερα από 300 περίπου χρόνια από τη σύστασή της.
Όταν ο Λεονάρδος έφθασε με την οικογένειά του στη Νεάπολη, ο βασιλιάς Φερδινάνδος τον υποδέχθηκε θερμά και του χορήγησε ετήσιο εισόδημα 500 φλωρινίων. Παράλληλα, του διέθεσε κτήματα στην Καλημέρα της Καλαβρίας και στο Μπριάτικο.
Το επόμενο έτος 1480 μετέβη με τον γιο του Κάρολο Γ΄ και τους αδελφούς του στη Ρώμη για να ζητήσει από τον Πάπα Σίξτο Δ΄ βοήθεια για να επανακτήσει τη χαμένη Κομητεία του.
Ο Πάπας του χορήγησε χίλια χρυσά νομίσματα με την υπόσχεση να δίνει άλλες δύο χιλιάδες ετησίως. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Νεάπολη όπου ετοίμασε στόλο και ξεκίνησε το 1481 να απελευθερώσει τη Ζάκυνθο και την Κεφαλλονιά.
Έκανε εκκλήσεις προς τους Τούρκους να παραδωθούν αλλά μάταια. Έτσι αναγκάστηκε να επιστρέψει άπραγος. Τις προσπάθειες για ανάκτηση της Κομητείας συνέχισε ο αδελφός του Αντώνιος το 1482 χωρίς επιτυχία. Το 1484 οι Βενετοί καταλαμβάνουν τη Ζάκυνθο και εγκαθιδρύουν την ηγεμονία τους για τους απόμενους 3 αιώνες έως το 1797.
Ο Λεονάρδος πέθανε γύρω στο 1499.
Φ.Σ.