Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τον θάνατο της 19 χρονης Μυρτούς από την Κεφαλονιά, πληθαίνουν οι συζητήσεις στα ειδησεογραφικά πάνελ για την είσοδο όλο και περισσότερων νέων στον απαγορευμένο κόσμο των ουσιών και του εύκολου χρήματος.
Αν και όλοι γνωρίζoυμε την καταστροφική λογική της εμπορευματοποίησης των πάντων, ίσως ποτέ δεν είχαμε προβληματιστεί για τους κίνδυνους που ελλοχεύει. Ο άδικος χαμός της Μυρτούς μας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου κάνοντας μας να σκεφτούμε σοβαρά για το που “βαδίζουν” ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Ας παραδεχθούμε επιτέλους την ουσία του θέματος, που δεν είναι άλλη από το ότι η κοινωνία μας αποσυντίθεται μέρα με τη μέρα, φέρνοντας στην επιφάνεια φαινόμενα σήψης και διαφθοράς.
Αρχικά, βιώνουμε μια κατάσταση γενικευμένης αμφισβήτησης αξιών και αρχών που μέχρι τώρα ρύθμιζαν, ως άγραφοι νόμοι, την κοινωνική μας δραστηριότητα. Έννοιες όπως η δημόσια αιδώ, ο σεβασμός και αξιοπρέπεια έχουν απολέσει το νόημα τους καταλήγοντας απλώς εύηχες λέξεις που τις χρησιμοποιούμε αναγκαστικά όταν θέλουμε να συντάξουμε έκθεση.
Προς αιτιολόγιση των σκέψεων μου, νιώθω ιδιαίτερη έκπληξη όταν ακούω σε δημόσιους χώρους ανήλικους νέους να καυχώνται στους συμμαθητές τους για τις σεξουαλικές τους επιδόσεις περιγράφοντας τις προσωπικές τους στιγμές με αρκετή παραστατικότητα σε λεοφωρεία, τράμ ή στον δρόμο. Επιπλέον, ημίγυμνες φωτογραφίες κάνουν καθημερινά τον γύρω του διαδικτύου με σκοπό την απόσπαση του ηλεκτρονικού ”θαυμασμού”, όπως αυτός εκφράζεται μέσω των likes και άλλων δυναφών συμβολισμών. Όσο πιο προκλητικό το υλικό τόσο φουντώνει ο θαυμασμός των ακολούθων!
Η λογική της χυδαίας επίδειξης του εαυτού μας κυριαρχεί σήμερα και έρχεται να ταυτιστεί με τον ψεύτικο κόσμο των influencers, όπως αυτοπροσδιορίζονται. Προκλητικά πρότυπα ομορφιάς και άτομα χωρίς μέριμνα για την καλλιέργεια της προσωπικότητας τους κατακλύζουν τις οθόνες των νέων βομβαρδίζοντας τους συνεχώς με νέα υλικά αγαθά τα οποία υπόσχονται βελτίωση της εικόνας τους.
Επιπλέον, πλαστικές ”κούκλες” μιλούν καθημερινά στα social media για το μυστικό της” επιτυχημένης ” ζωής η οποία θα χαρακτηρίζεται από αφθονία χρήματος, διασκέδασης και κάθε είδους πρόσκαιρης ηδονής. Τα καθημερινά στόρυ τους στα διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από ταξίδια σε εξωτικούς προορισμούς , από την διαμονή τους σε πολυτελή ξενοδοχεία και ακριβές μπουτίκ αποτελούν,όπως τονίζουν, απόδειξη της εύρεσης του κλειδιού της επιτυχίας.
”Τα μοντέλα του Ντουμπάι ”αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων προτύπων, τα οποία παρά τον λαμπερό κόσμο που θέλουν να παρουσιάζουν, βιώνουν τον εξευτελισμό και την ματαιότητα, με αποτέλεσμα τον εκμηδενισμό της ανθρώπινης τους υπόστασης. Η λαική ρήση ”ο,τι λάμπει δεν είναι χρυσός’ νομίζω εξηγεί συνοπτικά το παραπάνω φαινόμενο.
Η κανονικοποίηση της εισόδου νέων στον απαγορευμένο κόσμο των ουσιών, της πορνείας και του εύκολου χρήματος προωθείται επίσης μέσω ορισμένων μουσικών προτύπων τα οποία έχουν ιδρύσει ένα νέο υποτιθέμενο τύπο μουσικής την, λεγόμενη”ΤΡΑΠ”’. Το συγκεκριμένο είδος μουσικής καθιερώθηκε πρόσφατα στην μουσική κουλτούρα αντικατοπτρίζοντας σε σημαντικό βαθμό τη σημερινή κοσμοθεωρία.
Ο υπερτονισμός της βίας, της λήψης ναρκωτικών ουσιών και της ανάπτυξης κάθε είδους παράνομης δραστηριότητας με σκοπό την απόσπαση τεράστιων οικονομικών κερδών αποτελεί κεντρικό μοτίβο που χαρακτηρίζει την ΤΡΑΠ μουσική. Φυσικά, η σκληρή γλώσσα , οι ύβρεις, η λεκτική υποτίμηση πολλών κοινωνικών ομάδων, όπως είναι λόγου χάρη οι γυναίκες και οι ασθενέστεροι οικονομικά συμπολίτες μας δεν θα μπορούσε να λείπει από τον εν λόγω μουσικό όλεθρο. Στο “κάδρο της καταστροφής” έρχεται να προστεθεί και η δημιουργία νέων έμφυλων στερεοτύπων τα οποία ενεχοποιούνται για αρκετές κοινωνικές παθογένειες.
Τα πιο γνωστά από αυτά αφορούν τους ρόλους των δύο φύλων. Όταν η γυναίκα παρουσιάζεται ως αντικείμενο ηδονής χωρίς ορθή κρίση και βούληση, η οποία ξεχωρίζει λόγω της προκλητικής της εμφάνισης και ο άνδρας ως σκληρός και βίαιος ο οποίος προσπαθεί να κυριαρχήσει στον υπόκοσμο κερδίζοντας χρήματα από κάθετι παράνομο μην απορρούμε γιατί νέοι άνθρωποι εξωθούνται στα άκρα με σκοπό αποκλειστικά το χρηματικό όφελος. Η διασκέδαση με το άκουσμα της βίας, των ναρκωτικών ουσιών και της πορνείας δεν αποτελεί θέμα γούστου ούτε μέσο επανάστασης των εφήβων, αλλα, αντίθετα, συγκαταλέγεται στα σημερινά προιόντα της υποκουλτούρας.
Στο σημείο αυτό, έχοντας εκθέσει τις βασικές απόψεις μου, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω πως πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι θα ισχυριστούν πως είναι υπερβολή να ενοχοποιούμε την μουσική και να την συνδέουμε άμεσα ή έμμεσα με ένα τόσο τραγικό γεγονός, όπως είναι λόγου χάρη τα όσα προηγήθηκαν του θανάτου της 19 χρονη.
Υπό άλλες περιπτώσεις θα συμφωνούσα κι ‘ εγώ καθώς ο περιορισμός της τέχνης και του καλλιτέχνη θα συνιστούσε σοβαρή παραβίαση του συνταγματικά κατοχυρωμένου -στο άρθρο 16- δικαίωματος το οποίο αναφέρεται στην ελευθερία της τέχνης και της επιστήμης. Όμως συνοπτικά τονίζω πως η υποκίνηση δημοσίου μίσους εναντίων ορισμένων κοινωνικών ομάδων, η εξύμνηση κάθε αρνητικού φαινομένου και η εκφώνηση υβριστικών λόγων μέσω του εν λόγω μουσικου είδους, δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται ως τέχνη, χωρίς να θέλω να μπώ στον χώρο των συνταγματικών ορισμών και ερμηνευτικών ζητημάτων. Οτιδήποτε κανονικοποιεί απαγορευμένες καταστάσεις, ειδικά ανάμεσα στους εφήβους, πρέπει να καταδικάζεται ολικά
Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω πως οι δρόμοι της αρετής και της κακότητας βρίσκονται πολύ κοντά ο ένας στον άλλον και οι σειρήνες που προσπαθούν να μας αποπροσανατολίσουν ολοένα και πληθαίνουν. Χρέος μας αποτελεί η διαμόρφωση μιας υγιούς φιλοσοφίας ζωής η οποία θα λειτουργεί ως οδοδείκτης για τις νέες γενιές, όπου η βία, τα ναρκωτικά και η πορνεία δεν θα έχουν πλέον θέση. Μόνο έτσι, δεν θα υπάρξει ποτέ τραγικά γεγονότα όπως αυτό με το θάνατο της Μυρτούς.
Kατερίνα Πλέσσα
Επί πτυχίω φοιτήτρια της Νομικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
O Tempora O Mores !