Έντονη ανησυχία εξακολουθεί να επικρατεί στη Ζάκυνθο για την ανεξέλεγκτη αύξηση των ποντικιών, κυρίως στα χωριά του νησιού. Το πρόβλημα παραμένει σοβαρό, ενώ οι κάτοικοι εκφράζουν τον προβληματισμό τους για την κατάσταση που επικρατεί.
Αφορμή για να επανέλθει το θέμα στο προσκήνιο στάθηκε ακόμη ένα κρούσμα με συμπτώματα λεπτοσπείρωσης, το οποίο καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες στη Ζάκυνθο. Το περιστατικό έχει προκαλέσει νέα ανησυχία.
Παρά τις συνεχείς εφαρμογές μυοκτονίας που πραγματοποιεί η Περιφέρεια, το πρόβλημα φαίνεται να παραμένει. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι ο αριθμός των ποντικιών δεν έχει μειωθεί αισθητά, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, όπου το φαινόμενο είναι πιο έντονο.
Οι πολίτες ζητούν πιο αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης, επισημαίνοντας ότι απαιτείται ένας συνολικός σχεδιασμός με συστηματικές παρεμβάσεις, ώστε να περιοριστεί ο πληθυσμός των τρωκτικών και να προστατευθεί η δημόσια υγεία.
Το νέο περιστατικό υπενθυμίζει ότι το ζήτημα της λεπτοσπείρωσης και της αύξησης των τρωκτικών εξακολουθεί να αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για τη Ζάκυνθο, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν οι συνθήκες ευνοούν την εξάπλωση του προβλήματος.
Πρέπει να ξαναέρθει στη Ζάκυνθο ο ΕΟΔΥ για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Τα τρωκτικά
Ο κ. Γιάννης Κοκκίνης, επικεφαλής της Κίνησης Πολιτών, μίλησε στον -Ε- σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στη Ζάκυνθο με τα ποντίκια:
«Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, και δεν είναι δική μας εκτίμηση — το λένε οι ίδιοι οι πρόεδροι των τοπικών κοινοτήτων. Έχει καταγγελθεί δημόσια ότι η μυοκτονία γίνεται μόνο στους κεντρικούς δρόμους, ενώ τα ποντίκια είναι παντου. Σε τοπική κοινότητα όπου έγινε μυοκτονία δύο φορές, οι κάτοικοι λένε ότι δεν άλλαξε τίποτα. Απλά, η δουλειά δεν έγινε ούτε στην ώρα της ούτε όπως έπρεπε.
Το έχουμε καταγράψει εξάλλου με έγγραφα από τον Απρίλιο: το πρωτογενές αίτημα για το πρόγραμμα μυοκτονίας κατατέθηκε στις 23/12/2025, και οι ίδιες οι τεχνικές προδιαγραφές της μελέτης έθεταν ως προϋπόθεση έξι συνεχόμενες εφαρμογές, από Μάρτιο έως Αύγουστο — μάλιστα αναφέρουν ρητά ότι η εφαρμογή πρέπει να ξεκινά «το αργότερο μέχρι τέλη Μαρτίου, καθόσον τότε έχει ήδη ξεκινήσει η αναπαραγωγική περίοδος των τρωκτικών» και ότι η μη έγκαιρη εφαρμογή «έχει ως συνέπεια να πολλαπλασιάζονται πολλές γενιές τρωκτικών, με αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά η αποτελεσματικότητα της μυοκτονίας». Ο Μάρτιος πέρασε, ο Απρίλιος πέρασε, και ουσιαστική δράση δεν είχε ξεκινήσει — παρότι η γραφειοκρατική διαδικασία «έτρεχε» εγγράφως από τον Δεκέμβριο. Δηλαδή δεν αθετήθηκε απλώς μια καλή πρόθεση· αθετήθηκε η ίδια η προδιαγραφή της μελέτης. Τώρα, τον Ιούλιο, βλέπουμε το αποτέλεσμα: αγρότες καταγγέλλουν τεράστιες ζημιές στις καλλιέργειες, κάτοικοι μιλούν για τεράστιους πληθυσμούς τρωκτικών, και η μυοκτονία που γίνεται τώρα κυνηγάει έναν πληθυσμό που έχει ήδη πολλαπλασιαστεί εκθετικά».
Τα αποτελέσματα της μυοκτονίας
Ο κ. Γ. Κοκκίνης αναφέρθηκε στα αποτελέσματα της μυοκτονίας:
«Τα αποτελέσματα, δυστυχώς, είναι πενιχρά — και αυτό δεν το λέμε εμείς, το βλέπουν καθημερινά οι κάτοικοι στην αυλή τους. Και δεν το ζουν μόνο οι μόνιμοι κάτοικοι: οι επισκέπτες μας έρχονται αντιμέτωποι με τρωκτικά σε όλες τις περιοχές του νησιού — είτε ζωντανά στους τράφους, είτε πατημένα από αυτοκίνητα στο οδικό δίκτυο. Αυτή είναι η Ζάκυνθος που θέλουμε να δείξουμε έξω;
Έχει αναφερθεί δημόσια από προέδρους τοπικών κοινοτήτων ότι οι εφαρμογές γίνονται μόνο σε κεντρικούς δρόμους, ενώ τα ποντίκια βρίσκονται σε στάβλους, χωράφια και αυλές. Εμείς δεν μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε — και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα: κανείς δεν ξέρει πού και πότε έχουν μπει δολώματα. Γι’ αυτό τους προκαλούμε να το δείξουν. Οι τεχνικές προδιαγραφές της ίδιας της σύμβασης υποχρεώνουν τον ανάδοχο να καταγράφει με GPS τις ακριβείς συντεταγμένες κάθε θέσης δόλωσης.
Τα στοιχεία υπάρχουν — ας δημοσιευτούν, να δει ο κάθε πολίτης τι έγινε στην περιοχή του. Στο μεταξύ, ο κόσμος αναγκάζεται να βάλει το χέρι στην τσέπη και να αγοράζει μόνος του δολώματα από τα καταστήματα για να προστατέψει το σπίτι του. Και εδώ βλέπουμε ένα μοτίβο που το ζούμε χρόνια: ο Δήμος αδυνατεί να μας δώσει πόσιμο νερό — και πληρώνουμε εμφιαλωμένο. Τώρα αδυνατεί να μας προστατέψει από τα ποντίκια — και πληρώνουμε δολώματα. Τι άλλο δηλαδή;
Και το βασικό: το παιχνίδι είχε χαθεί πριν καν ξεκινήσει, από τη στιγμή που πέρασε ο Μάρτιος που όριζε η ίδια η μελέτη. Το αποτέλεσμα το πληρώνουμε όλοι: ζημιές σε καλλιέργειες, τρωκτικά σε τουριστικές περιοχές, και —το χειρότερο— ανθρώπινες ζωές».
Το κρούσμα λεπτοσπείρωσης
Ο κ. Γ. Κοκκίνης δήλωσε στον -Ε- αναφορικά με το κρούσμα με συμπτώματα λεπτοσπείρωσης που σημειώθηκε στη Ζάκυνθο:
«Είναι ένα ακόμα κρούσμα σε μια σειρά που δεν έχει σταματήσει όλη τη χρονιά, και δείχνει ότι το πρόβλημα δεν λύθηκε — απλώς έφυγε από τα πρωτοσέλιδα για λίγο. Τον Απρίλιο ο ΕΟΔΥ είχε επιβεβαιώσει κρούσματα, ένα εκ των οποίων θανατηφόρο.
Η Ζάκυνθος έχει διαχρονικά (2005–2022) την υψηλότερη ετήσια συχνότητα κρουσμάτων λεπτοσπείρωσης σε όλη την Ελλάδα — αυτό δεν το λέμε εμείς, το γράφουν οι ίδιες οι τεχνικές προδιαγραφές του προγράμματος μυοκτονίας της Περιφέρειας.
Δηλαδή η υπηρεσία γνώριζε και κατέγραφε το πρόβλημα εγγράφως — και παρ’ όλα αυτά το πρόγραμμα δεν ξεκίνησε στην ώρα που η ίδια η μελέτη όριζε. Κάθε νέο κρούσμα μάς θυμίζει ότι η καθυστέρηση δεν είναι κάτι που μένει στα χαρτιά — το πληρώνουν άνθρωποι με την υγεία τους. Δεν μπορεί ένα νησί που πουλάει εικόνες παραδείσου σε όλο τον κόσμο να έχει συνεχόμενα κρούσματα από αρρώστια που μεταδίδουν τα ποντίκια».
Οι τρόποι αντιμετώπισης
Ο κ. Γ. Κοκκίνης απάντησε στον –Ε- σχετικά με το τι πρέπει να γίνει στη Ζάκυνθο για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος:
«Πρώτον, χρονισμός: η μυοκτονία πρέπει να ξεκινάει το αργότερο μέχρι τέλη Μαρτίου, όπως ορίζουν οι ίδιες οι τεχνικές προδιαγραφές — πριν την αναπαραγωγική έκρηξη της άνοιξης. Αυτό σημαίνει ότι διαγωνισμός και ανάθεση πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί από τον χειμώνα, όχι το πρωτογενές αίτημα να κατατίθεται Δεκέμβριο και η πρόσκληση να αναρτάται Απρίλιο, η έστω να οριστεί ένα μακροχρόνιο συνεχόμενο εγκεκριμένο πρόγραμμα μυοκτονίας.
Δεύτερον, κάλυψη: η δράση δεν μπορεί να περιορίζεται σε κεντρικούς δρόμους και δημόσια σημεία. Πρέπει να φτάνει σε χωράφια, στάβλους, αυλές και σημεία συσσώρευσης απορριμμάτων — εκεί όπου το πρόβλημα είναι πιο έντονο, όπως λένε οι ίδιοι οι πρόεδροι κοινοτήτων, και φυσικά να εμπλέκονται στην συζήτηση και οι πρόεδροι των κοινοτήτων. Οι προδιαγραφές ήδη προβλέπουν επιπλέον εφαρμογές σε «περιοχές με έντονο πρόβλημα τρωκτικών» — αυτή η πρόβλεψη πρέπει να αξιοποιείται στην πράξη, με ευελιξία και σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες.
Τρίτον, διαφάνεια προς τον πολίτη: όπως είπαμε, οι τεχνικές προδιαγραφές ήδη υποχρεώνουν τον ανάδοχο να τηρεί σύστημα ηλεκτρονικής χαρτογράφησης με τις ακριβείς συντεταγμένες GPS κάθε θέσης δήλωσης — αλλά τα στοιχεία αυτά κατατίθενται μόνο στην επιτροπή παρακολούθησης και στην υπηρεσία. Επαναλαμβάνουμε την πρόκληση: δημοσιεύστε τον χάρτη. Να βλέπει κάθε πολίτης πού και πότε έγιναν εφαρμογές στην περιοχή του, και να μπορεί να κρίνει μόνος του αν η μυοκτονία έγινε όπως έπρεπε. Η υποδομή υπάρχει ήδη στη σύμβαση — λείπει μόνο η βούληση.
Τέταρτον, μόνιμος μηχανισμός δημόσιας υγείας: η μυοκτονία δεν είναι τεχνικό έργο ρουτίνας, είναι μέτρο δημόσιας υγείας πρώτης προτεραιότητας σε ένα νησί με τη δική μας ιστορία στη λεπτοσπείρωση. Χρειάζεται μόνιμο ετήσιο πρόγραμμα με παρακολούθηση όλο τον χρόνο, σε συντονισμό με τον ΕΟΔΥ — όχι επεισοδιακές παρεμβάσεις μετά από κάθε νέο κρούσμα.
Επίσης, όταν πρωτοφέραμε το θέμα στη δημοσιότητα, κάποιοι μας κατηγόρησαν ότι δυσφημούμε το νησί. Όμως τη Ζάκυνθο δεν τη δυσφημούν όσοι δείχνουν το πρόβλημα — τη δυσφημεί το πρόβλημα που μένει άλυτο. Και θα συμβούλευα τους αιρετούς να μην κατακρίνουν τους πολίτες που αναδεικνύουν ένα πρόβλημα, γιατί έτσι το μόνο που αναδεικνύουν είναι η δική τους αδυναμία να το λύσουν. Η Ζάκυνθος δεν έχει ανάγκη από άλλη μια εξαγγελία μυοκτονίας. Έχει ανάγκη από ένα σχέδιο που εφαρμόζεται στην ώρα του και ελέγχεται δημόσια — πριν χρειαστεί να μετράμε κρούσματα για να θυμηθούμε ότι υπάρχει πρόβλημα».
ΟΛΓΑ ΓΚΟΥΣΚΟΥ