Ποιο θα είναι το αύριο για το Ιόνιο και την Αδριατική; Απάντηση πλήρης δεν μπορεί να δοθεί, αφού το μέλλον είναι έτσι κι αλλιώς απρόβλεπτο. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για μια ευρωπαϊκή μακροπεριφέρεια η οποία περιλαμβάνει εννέα χώρες και 70 εκατομμύρια κατοίκους. Είναι προφανές ότι το αύριο θα χαραχτεί από τόσους πολλούς παράγοντες που δεν μπορούμε να τους ελέγξουμε στο σύνολό τους.
Αυτό όμως που μπορούμε να κάνουμε, είναι να βάλουμε γερές βάσεις από σήμερα για το αύριο που επιδιώκουμε, δηλαδή για το αύριο που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις επιθυμίες των τοπικών κοινωνιών, το αύριο που θα διασφαλίσει την οικολογική βιωσιμότητα, το αύριο των σύγχρονων υποδομών και των διευρυμένων ανταλλαγών. Μα πάνω απ’ όλα ένα αύριο με περισσότερη Ευρώπη. Και περισσότερη Ευρώπη σημαίνει περισσότερη ευημερία, σταθερότητα και ασφάλεια.
Γέφυρα με αυτό το αύριο θέλει να αποτελέσει η EUSAIR[KSG1] , η Ευρωπαϊκή Στρατηγική της Μακροπεριφέρειας Αδριατικής – Ιονίου. Μια αναπτυξιακή στρατηγική χρηματοδότησης που φιλοδοξεί να δώσει νέα πνοή σε μια μακροπεριφέρεια που πολλές φορές στο παρελθόν έχει βρεθεί στο περιθώριο των οικονομικών εξελίξεων.
Η συμπερίληψη
Η λογική της συμπερίληψης βρίσκεται στο κέντρο των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πέντε μείζονες εκφάνσεις:
- Συμπερίληψη στην αναπτυξιακό σχεδιασμό της ΕΕ όχι μόνο των χωρών μελών της ΕΕ, αλλά και των χωρών που βρίσκονται στο κατώφλι της. Στην EUSAIR συμμετέχουν τέσσερις χώρες-μέλη της ΕΕ (Ελλάδα, Ιταλία, Κροατία, Σλοβενία) και πέντε χώρες μη μέλη της ΕΕ (Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία). Η ενσωμάτων των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια συνιστά κεντρικό στόχο της EUSAIR.
- Συμπερίληψη στον όλο σχεδιασμό των εθνικών κυβερνήσεων στο πλάι του μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
- Συμπερίληψη στο μεγάλο κύμα του οικονομικού εκσυγχρονισμού, μείζονων περιοχών που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ή παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες. Εκτός από την Ευρωπαϊκή Στρατηγική της Μακροπεριφέρειας Αδριατικής – Ιονίου (EUSAIR), έχουν ήδη μπει σε εφαρμογή η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας, ην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την περιοχή του Δούναβη, η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την περιοχή των Άλπεων.
- Συμπερίληψη των «θέλω» των τοπικών κοινωνιών στην ακριβή μορφή που θα πάρουν τα χρηματοδοτούμενα έργα.
- Συμπερίληψη της προστασίας των περιβάλλοντος στην «πυρήνα» της στρατηγικής.
Η ανταγωνιστικότητα
Πέντε συν ένας είναι οι μείζονες στόχοι της EUSAIR για τις 9 χώρες που ανήκουν στη λεκάνη Αδριατικής – Ιονίου:
- Βελτίωση της ελκυστικότητας.
- Άνοδος της ανταγωνιστικότητα.
- Ενίσχυση της διασύνδεσης των 9 χωρών της μακροπεριφέρειας.
- Δημιουργία κι ενίσχυση των θέσεων εργασίας.
- Επίτευξη της οικολογικής βιωσιμότητας
Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων.
Τέσσερις πυλώνες
Η EUSAIR στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες:
Πυλώνας 1: Γαλάζια Ανάπτυξη
Στόχος του πρώτου πυλώνα είναι η προώθηση των γαλάζιων τεχνολογιών, καθώς και η ενίσχυση της αλιείας, των υδατοκαλλιεργειών, των θαλασσίων υπηρεσιών και της διακυβέρνησης
Πυλώνας 2: Διασύνδεση της Περιοχής
Στόχος του δεύτερου πυλώνα είναι η ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, η δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιφερειακού συστήματος λιμένων, η ανάπτυξη αξιόπιστων δικτύων μεταφοράς, τόσο για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες όσο και για τους επιβάτες. Επίσης, ο πυλώνας φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια πολυ-λειτουργική αγορά ενέργειας, σύμφωνη με τους στόχους της ΕΕ.
Πυλώνας 3: Περιβαλλοντική Ποιότητα
Ο τρίτος πυλώνας στοχεύει στην εξασφάλιση βέλτιστων περιβαλλοντικών και οικολογικών προδιαγραφών στο θαλάσσιο και παραθαλάσσιο περιβάλλον, σύμφωνα με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βασικός στόχος του πυλώνα είναι να συνεισφέρει στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, την προστασία των οικοσυστημάτων και την αποκατάστασή τους με την αντιμετώπιση των ανθρωπογενών και φυσικών απειλών. Επιπλέον, στοχεύει στη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης λυμάτων και τη εξάλειψη των ροών τους προς τη θάλασσα.
Πυλώνας 4: Βιώσιμος Τουρισμός
Ο τέταρτος πυλώνας αφορά στη διαφοροποίηση των τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη την εποχικότητα των αναγκών. Σκοπός του είναι η ενίσχυση της ποιότητας και της καινοτομίας στον τουρισμό, η βελτίωση της βιωσιμότητας, καθώς και η ανάδειξη και αναβάθμιση αξιόπιστων τουριστικών ικανοτήτων και ενεργειών στην μακροπεριφέρεια.
Οι περιφέρεις και οι χρηματοδοτήσεις
Από την Ελλάδα στη Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Μακροπεριφέρεια Αδριατικής -Ιονίου (EUSAIR) συμμετέχουν οι Περιφέρειες:
- Ιονίων Νήσων,
- Ηπείρου,
- Πελοποννήσου,
- Δυτικής Ελλάδας,
- Κρήτης.
Η EUSAIR παρέχει σημαντικές ευκαιρίες χρηματοδότησης για έργα που έχουν μακροπεριφερειακό χαρακτήρα και μεγάλες αναπτυξιακές προοπτικές
Από τις χρηματοδοτήσεις της EUSAIR μπορούν να επωφεληθούν:
• επιχειρήσεις,
• επαγγελματίες,
• πανεπιστήμια,
• φορείς της περιοχής.
Οι εμπλεκόμενοι πρέπει να δραστηριοποιούνται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος που ανοίγουν νέες οικονομικές δυνατότητες.
Η μεγάλη ευκαιρία
Πολλές φορές στο παρελθόν έχουμε αφήσει να χαθούν σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες που παρείχε για τη χώρα μας η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρ’ όλοι αναγνωρίζουν τη σημασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ελληνική οικονομία. Χωρίς τη στήριξη της Ευρώπης η Ελλάδα θα ήταν πολύ πίσω. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι οι όλες οι Βαλκανικές χώρες επιθυμούν διακαώς να γίνουν μέλη της. Ωστόσο, μπορούμε καλύτερα γιατί αξίζουμε περισσότερα. Η EUSAIR αποτελεί μοναδική ευκαιρία που πρέπει να εκμεταλλευτούμε πλήρως. Για να γίνει αυτό απαιτείται η ενεργοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, των φορέων των τοπικών κοινωνιών. Είναι στο χέρι μας!