Στις 21 Ιουνίου 2021 ο Πρύτανης του Ιονίου Πανεπιστημίου Ανδρέας Φλώρος και οι συνεργάτες του, επισκέφτηκαν τη Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη και σε μια σεμνή τελετή συνυπέγραψαν με τον Πρόεδρο του Εφορευτικού Συμβουλίου Φίλιππο Συνετό ένα Μνημόνιο συνεργασίας, διάρκειας τριών ετών που είχε γίνει αντικείμενο διαβουλεύσεων μεταξύ των δύο μερών αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Το κείμενο του Μνημονίου δημιούργησε τις προϋποθέσεις της συνεργασίας σε μια σειρά από επιστημονικούς τομείς και άνοιξε το δρόμο ώστε σε λίγες ημέρες να γίνει η πρώτη επίσημη παρουσίαση μιας μελέτης που εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο για την συντήρηση και την διάσωση των χιλιάδων παλαιών βιβλίων που τις τελευταίες δεκαετίες εγκαταλείφθηκαν στην υγρασία και τη σκόνη.
Η παρουσίαση της μελέτης θα γίνει την Παρασκευή 26 Mαίου, στις 7 το απόγευμα, στο Αναγνωστήριο της Βιβλιοθήκης από τον αν. καθηγητή Χρήστο Καρύδη και τον Δρ Νίκο Σαρρή, συντηρητή βιβλίων και χάρτου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Είναι το πρώτο μεγάλο βήμα στην κατεύθυνση της απεντόμωσης, της εξυγίανσης, της συντήρησης και της αποκατάστασης σπάνιων εκδόσεων και βιβλίων των περασμένων αιώνων, ορισμένα από τα οποία έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά.
Η μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει την υφιστάμενη κατάσταση της Βιβλιοθήκης πάνω στους βασικούς άξονες που επηρεάζουν την διατήρηση των συλλογών της και να συντάξει προτάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών συντήρησης και για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων και άμεσων προβλημάτων.
Τα τρία τελευταία χρόνια η Δημόσια Βιβλιοθήκη Ζακύνθου έκανε σημαντικές προόδους χάρη στις άοκνες και μεθοδικά σχεδιασμένες ενέργειες του Εφορευτικού Συμβουλίου.
Υλοποιήθηκαν δεκάδες έργα μικρής κλίμακας, απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία της Βιβλιοθήκης, εξοπλισμοί και προμήθειες και οργανώθηκαν εκδηλώσεις, διαλέξεις και παραστάσεις που μετέτρεψαν την άλλοτε ξεχασμένη Βιβλιοθήκη σε ένα φωτεινό πνευματικό κέντρο, η λειτουργία του οποίου έχει αναβαθμίσει την πνευματική και κοινωνική ζωή της Ζακύνθου.
Στην διάρκεια του περασμένου χειμώνα προσκλήθηκαν και μίλησαν στο Αναγνωστήριο της Βιβλιοθήκης κορυφαίοι επιστήμονες από το χώρο της αρχαιολογίας, της ιστορίας, της λογοτεχνίας και των εφαρμοσμένων τεχνών, προσδίδοντας ακόμα μεγαλύτερο κύρος και λάμψη στην Βιβλιοθήκη της Ζακύνθου.
Η ιστορία της βιβλιοθήκης
Η Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη Ζακύνθου (ΔΙΒΖ) χρονολογεί τη σύστασή της από το 1628, όταν ο Βενετός διοικητής Θωμάς Φλαγγίνης δώρισε στην Κοινότητα της Ζακύνθου 200 τόμους βιβλίων. Η επίσημη ίδρυσή της έγινε το 1803 από την Επτάνησο Πολιτεία.
Το 1882 με απόφαση του υπουργού Παιδείας Κωνσταντίνου Λομβάρδου η Βιβλιοθήκη αποτέλεσε ανεξάρτητη Δημόσια Υπηρεσία με πρώτο διευθυντή τον ιστοριογράφο Παναγιώτη Χιώτη. Τότε εμπλουτίστηκε με βιβλία προερχόμενα από δωρεές και περιλάμβανε αρχαιολογική και νομισματική συλλογή και πινακοθήκη.
Το 1935 η Δημόσια και η από το 1888 υφιστάμενη Δημοτική Φωσκολιανή Βιβλιοθήκη, συγχωνεύτηκαν στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Ζακύνθου. Αμέσως μετά τους σεισμούς του 1953 η βιβλιοθήκη ανασυγκροτήθηκε από δωρεές και κληροδοτήματα .
Η βιβλιοθήκη περιλαμβάνει περί τους 75.000 τόμους βιβλίων, 500-10003 σπάνια παλαίτυπα, 2.500 περιοδικά, αρχειακό υλικό, αρχείο τοπικού τύπου, οπτικο-ακουστικό υλικό ενώ, διαθέτει επίσης συλλογή πινάκων ζωγραφικής, φωτογραφιών της προσεισμικής (1953) Ζακύνθου, μικρογραφίες παραδοσιακών φορεσιών (κούκλες), υφάσματα, έπιπλα, μουσικά όργανα όπως και τεμάχιο κορμού από το δέντρο όπου κατά την παράδοση ο Δ. Σολωμός έγραψε στο σημείο εκείνο τον Εθνικό Ύμνο.