[pullquote align=”left”]Σε ενδιάμεση κατηγορία η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων[/pullquote]
Η μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, η Αττική, αλλά και το Νότιο Αιγαίο θα είναι οι μεγάλες χαμένες του ΕΣΠΑ 2 (2014-2020), επισήμως, του Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης (Partnership Agreement), η διαπραγμάτευση του οποίου ολοκληρώνεται στα τέλη του 2012, ώστε να εγκριθεί στις αρχές του 2013. H Περιφέρεια Ιονίων Νήσων βρίσκεται σε ενδιάμεση κατηγορία. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τις εργασίες σεμιναρίου που οργάνωσαν την περασμένη εβδομάδα στα Χανιά το γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, και ενώ η διαπραγμάτευση συνεχίζεται, ειδικά το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) της Αττικής ίσως να φτάσει να έχει απώλειες ακόμη και 50%, εφόσον η Ελλάδα λάβει συνολικά μέχρι και 8,5 δισ. λιγότερα σε σχέση με τα 20,4 δισ. από το ΕΣΠΑ (μείωση άνω του 40%), καθώς η μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας ανεβαίνει κατηγορία και -από τη ενδιάμεση του 75%-90% του ΑΕΠ του κοινοτικού μέσου όρου- εντάσσεται πλέον στις ανεπτυγμένες, δηλαδή, στο 90%-100%, με αποτέλεσμα να λαμβάνει σημαντικά λιγότερα κονδύλια σε σχέση με τα 2,8 δισ. του ΕΣΠΑ.
Να σημειωθεί ότι λόγω της μεγάλης μείωσης που ίσως υπάρξει στο ΕΣΠΑ 2 όλοι οι ομιλητές με προεξάρχοντα τον υπεύθυνο Επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα κ. Άρη Περουλάκη μίλησαν για την ανάγκη του να σταματήσουν οι σπατάλες και να αξιοποιηθούν ουσιαστικά τα κονδύλια με την υλοποίηση στρατηγικών έργων και επενδύσεις που λειτουργούν πολλαπλασιαστικά για την ελληνική οικονομία. Τόνισαν δε ότι προς την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να εφαρμοστεί επιτέλους σχέδιο 20ετίας σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Στην ενδιάμεση (από την πρώτη-90% έως 100%) κατηγορία (75% – 90% του ΑΕΠ του κοινοτικού μέσου όρου), κατεβαίνει 1) η Στερεά Ελλάδα, ενώ ανεβαινουν από την τρίτη (κάτω από το 75% του κοινοτικού μέσου όρου 2) η Κρήτη, 3) το Βόρειο Αιγαίο, 4) η Πελοπόννησος και 5) τα Ιόνια Νησιά. Στην ίδια κατηγορία παραμένει 6) η Δυτική Μακεδονία.
Στην τελευταία κατηγορία (λιγότερο ανεπτυγμένες με ΑΕΠ κάτω του 75% του μέσου κοινοτικού όρου) πέφτει από την ενδιάμεση 1) η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ παραμένουν οι Περιφέρειες 2) Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, 3) Θεσσαλίας, 4) Ηπείρου και 5) Δυτικής Ελλάδας, οι οποίες θα πάρουν αναλογικά περισσότερα χρήματα από τα μειωμένα για την Ελλάδα, κονδύλια του Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης 2014-2020.
Οι δυσκολίες του νέου ΕΣΠΑ
Ωστόσο, οι δυσκολίες του νέου ΕΣΠΑ δεν σταματούν στους μειωμένους πόρους: ειδικά για όσες περιφέρειες λάβουν «μεταβατικά» κονδύλια (ΑΕΠ ανάμεσα σε 75% και 90%), τα πράγματα γίνονται πολύ δύσκολα. Θα επιδοτούνται μόνο καινοτόμες και περιβαλλοντικά φιλικές επενδύσεις. Δηλαδή μόνο το 15% των κονδυλίων θα μπορούν να γίνουν τα… συνήθη έργα, όπως δρόμοι, γέφυρες κ.λπ. Μάλιστα, έχει γίνει ήδη κάλεσμα για έγκαιρη προετοιμασία των περιφερειών, ώστε για να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τα νέα δεδομένα. Επιπλέον, οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες προβλέπουν διακοπή κονδυλίων για όσα κράτη έχουν δημοσιονομικές αποκλίσεις, όπως η Ελλάδα, ενώ προκειμένου να υλοποιήσουν οι φορείς τα έργα θα πρέπει να εναρμονιστούν με συγκεκριμένα -μεγάλης δυσκολίας- περιβαλλοντικά και άλλα πρότυπα.
Ο υπεύθυνος Επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδας Αργύρης Περουλάκης, παρουσίασε στόχους Ευρώπης 2020 επισημαίνοντας ότι σήμερα υπάρχει παντελής έλλειψη μοντέλου ανάπτυξης στην Ελλάδα και ότι οι στόχοι αυτοί ενδεχομένως να μπορέσουν να καλύψουν το κενό. Ανέφερε ως παράδειγμα το Μπιλμπάο της Ισπανίας, όπου ο δήμαρχος με βάση 20ετές σχέδιο δημιούργησε μια άλλη πόλη.