Στο πλαίσιο του νέου συστήματος rescEU
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να προετοιμαστεί για τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών εν όψει της περιόδου του φετινού καλοκαιριού, εγκαινιάζει τον πρώτο πυροσβεστικό στόλο αεροσκαφών στο πλαίσιο του νέου συστήματος rescEU που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Μέχρι στιγμής, επτά αεροσκάφη και έξι ελικόπτερα πυρόσβεσης θα αποτελούν τον στόλο rescEU κατά τη διάρκεια της αρχικής μεταβατικής περιόδου και η Επιτροπή συνεργάζεται με τις συμμετέχουσες χώρες για την προσθήκη επιπλέον υλικού κατά τις προσεχείς εβδομάδες.
Ο Πρόεδρος Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε σχετικά: «Το rescEU αποτελεί μια συγκεκριμένη απάντηση, μια ευρωπαϊκή απάντηση, με στόχο την παροχή βοήθειας σε μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας που αντιμετωπίζουν την απειλή φυσικών καταστροφών. Συγκλονιστήκαμε όλοι, ως Ευρωπαίοι, από τον θάνατο τόσων ανθρώπων τα τελευταία χρόνια λόγω των δασικών πυρκαγιών που μαίνονταν από την Πορτογαλία έως την Ελλάδα. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να συνίσταται στην προστασία των πολιτών και στην αλληλοβοήθεια σε δύσκολες περιόδους. ΤοrescEU προσφέρει πρακτικές λύσεις και μετατρέπει σαφώς την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε δράση».
Ο αρμόδιος Επίτροπος για την Ανθρωπιστική Βοήθεια και τη Διαχείριση Κρίσεων, Χρήστος Στυλιανίδης, δήλωσε τα εξής: «Οι δασικές πυρκαγιές δεν περιμένουν. Για να σωθούν ζωές και να προστατευθούν οι πολίτες, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της ένωσαν τις δυνάμεις τους και υλοποίησαν το σύστημα rescEU. Με το rescEU διαθέτουμε ένα επιπλέον «δίχτυ ασφαλείας» σε περιόδους κρίσης. Είμαι πολύ περήφανος που φέτος το καλοκαίρι βλέπω να γίνεται πραγματικότητα ο ευρωπαϊκός στόλος κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ανεξαιρέτως όλα τα συμμετέχοντα κράτη που συνεισέφεραν στον εν λόγω στόλο, ούτως ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τη φετινή περίοδο πυρκαγιών».
Ικανότητες αντιμετώπισης πυρκαγιών
• Ήδη πέντε κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία πλήττονται συχνά από δασικές πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια, έθεσαν τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα τους στη διάθεση του μεταβατικού στόλου rescEU για το 2019.
• Το αρχικό υλικό αποτελείται από: 2 αεροσκάφη από την Κροατία, 1 αεροσκάφος από τη Γαλλία, 2 αεροσκάφη από την Ιταλία, 2 αεροσκάφη από την Ισπανία και 6 ελικόπτερα από τη Σουηδία.
Προπαρασκευαστικά μέτρα και μέτρα παρακολούθησης για την επόμενη περίοδο δασικών πυρκαγιών
Εκτός από τη δημιουργία του στόλου rescEU, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενισχύει την ικανότητά της όσον αφορά την παρακολούθηση και τον συντονισμό στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την περίοδο των δασικών πυρκαγιών.
• Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) της ΕΕ με επιχειρησιακή ικανότητα 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα θα ενισχυθεί, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με ομάδα υποστήριξης για τις δασικές πυρκαγιές, η οποία θα αποτελείται από εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη.
• Το ΚΣΑΕΑ θα διοργανώνει τακτικές βιντεοδιασκέψεις με τα κράτη μέλη καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον κίνδυνο πυρκαγιάς σε ολόκληρη την Ευρώπη.
• Το δορυφορικό σύστημα Copernicus της ΕΕ θα χρησιμοποιείται για τη χαρτογράφηση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον δασικό τομέα.
• Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι χώρες εταίροι συμμετείχαν στην ετήσια συνάντηση για τις δασικές πυρκαγιές στις Βρυξέλλες για να προετοιμαστούν για την επόμενη περίοδο δασικών πυρκαγιών.
• Τους προηγούμενους μήνες πραγματοποιήθηκαν αρκετές επιτόπιες ασκήσεις για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται οι επιτόπιες ασκήσεις MODEX για την πολιτική προστασία και τις δασικές πυρκαγιές, κατά τις οποίες εμπειρογνώμονες και ομάδες διάσωσης από διάφορες χώρες της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στο νησί Τσρες στην Κροατία από τις 7 έως τις 10 Απριλίου
Περαιτέρω ασκήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Σπλιτ της Κροατίας και στην Αιξ αν Προβάνς της Γαλλίας.
Μακροπρόθεσμος στόχος είναι να προστεθούν περαιτέρω ικανότητες και υλικό και να δημιουργηθεί ένα ισχυρότερο αποθεματικό για το rescEU.
Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη έχει υποστεί σοβαρές φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές: δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες, καταιγίδες και σεισμοί προκάλεσαν ανθρώπινες απώλειες —περισσότερες από 100 το 2018.
Για την καλύτερη προστασία των πολιτών που βρίσκονται σε κίνδυνο, το rescEU ενισχύει εφεξής τη συλλογική ικανότητα της Ένωσης να προλαμβάνει, να προετοιμάζει και να αντιμετωπίζει καταστροφές που επηρεάζουν τις κοινωνίες μας.
Ιστορικό
Γιατί δημιουργήθηκε το rescEU;
Η λειτουργία του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ βασιζόταν μέχρι σήμερα σε ένα σύστημα μέσω του οποίου η ΕΕ συντονίζει την εθελοντική προσφορά βοήθειας των συμμετεχόντων κρατών σε μια χώρα που ζητά βοήθεια. Η προσφορά της βοήθειας συντονίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών που εδρεύει στις Βρυξέλλες.
Τα τελευταία χρόνια, οι ακραίες καιρικές συνθήκες και νεοεμφανιζόμενες απειλές έφεραν στα όριά της την ικανότητα αλληλοβοήθειας των κρατών μελών, ειδικά όταν αρκετά κράτη μέλη αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα τον ίδιο τύπο καταστροφής. Στις περιπτώσεις που τα διαθέσιμα μέσα είναι περιορισμένα ή ανύπαρκτα, η ΕΕ δεν διέθετε εφεδρική ικανότητα να συνδράμει τα κράτη μέλη που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν.