Το ζήτημα του ΧΥΤΑ στον Σκοπό παραμένει μια ανοιχτή ‘’πληγή’’ για την Ζάκυνθο του 2026 και τους κατοίκους της. Για χρόνια, καθυστερήσεις, αδράνεια και λάθος χειρισμοί έχουν οδηγήσει το νησί σε αδιέξοδο, με σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την καθημερινότητα των πολιτών. Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πιεστική μετά την επιβολή του τεράστιου προστίμου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, λόγω της μακροχρόνιας καθυστέρησης στην αποκατάσταση του ΧΥΤΑ.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Γιάννης Τρεπεκλής ανέφερε ότι οι καθυστερήσεις για την έναρξη του έργου οφείλονται πλέον αποκλειστικά στο Υπουργείο. Από εδώ και πέρα, οι Ζακυνθινοί περιμένουν πράξεις και λύσεις, με στόχο την οριστική αποκατάσταση του ΧΥΤΑ και το κλείσιμο ενός κεφαλαίου που ταλαιπωρεί το νησί εδώ και πολλά χρόνια.
Η προκήρυξη του έργου
Ο κ. Γιάννης Κοκκίνης, επικεφαλής της κίνησης πολιτών – πολίτες της Ζακύνθου και Αντιπρόεδρος του Περιβαλλοντολογικού Συλλόγου ‘’Καθαρά Νερά’’, μίλησε στον –Ε- σχετικά με τις εξελίξεις που υπάρχουν με τον ΧΥΤΑ στο Σκοπό:
«Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου απλώς επιβεβαίωσε την πολυετή αδράνεια και μη συμμόρφωση της Χώρας. Η πρώτη ουσιαστική εξέλιξη ήρθε μόλις πρόσφατα, μετά από περίπου 4.180 ημέρες, με την δημοσίευση της διακήρυξης για το έργο αποκατάστασης και τα μέτρα αντιστήριξης.
Αυτό είναι πράγματι το πρώτο πραγματικό βήμα προς την αποκατάσταση του χώρου. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο χρειάστηκαν Ευρωπαϊκά πρόστιμα, επερωτήσεις στην Βουλή, πολιτικές παρεμβάσεις και συνεχής πίεση από πολίτες και μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, το προηγούμενο χρονικό διάστημα είδαμε αρκετές διαβουλεύσεις και εκκλήσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για μείωση του προστίμου. Αν όλη αυτή η ενέργεια είχε στραφεί εξαρχής στην ουσιαστική αποκατάσταση του χώρου, ίσως σήμερα να μην βρισκόμασταν σε αυτή την θέση. Και βέβαια, παρά τις θετικές εξελίξεις, το πρόστιμο των 12.500 ευρώ την ημέρα εξακολουθεί να «τρέχει» — κάθε μέρα».
Οι δηλώσεις Τρεπεκλή
Ο κ. Γ. Κοκκίνης αναφέρθηκε στις δηλώσεις του κ. Γ. Τρεπεκλή σχετικά με τις καθυστερήσεις του Υπουργείου:
«Αυτό που βλέπω εγώ είναι ότι εδώ και χρόνια ζούμε το ίδιο έργο. Ο σημερινός Περιφερειάρχης —όπως και οι προκάτοχοί του— αλλά και ο Δήμαρχος —όπως και οι δικοί του προκάτοχοι— αντιμετώπισαν έως σήμερα τον ΧΥΤΑ του Σκοπού σαν έναν χώρο «ξένης αρμοδιότητας», λες και αφορά αποκλειστικά το Υπουργείο.
Σαν να μην βρίσκεται μέσα στο νησί μας, εντός της περιοχής ευθύνης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου και δίπλα στην καθημερινότητά μας. Έτσι, όλα αυτά τα χρόνια, παρακολουθούμε ένα συνεχές «πινγκ-πονγκκ» ευθυνών ανάμεσα σε Δήμο, Περιφέρεια και Υπουργείο. Όπως πάντα φυσικά, οι υπεύθυνοι θα σπεύσουν να φωτογραφηθούν και να οικειοποιηθούν τα αυτονόητα ή σε άλλη περίπτωση να αποποιηθούν των ευθυνών τους.
Σίγουρα, ο καθένας μπορεί να παρουσιάσει την δική του «πινελιά» – το πώς έπραξε ή δεν έπραξε κάτι. Όμως όλοι οι πολίτες της Ζακύνθου μπορούν να δουν ξεκάθαρα στην πράξη τι έχει συμβεί όλα αυτά τα χρόνια — αρκεί μια απλή επίσκεψη στον χώρο, ακόμη και σήμερα.
Και, βέβαια, σύμφωνα με τα έγγραφα, η μελέτη αποκατάστασης φαίνεται να ολοκληρώθηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από τον ίδιο φορέα που χειριζόταν το θέμα όλο αυτό το διάστημα — γεγονός που εύλογα δημιουργεί το ερώτημα: αν μπορούσε να γίνει τώρα τόσο γρήγορα, γιατί άραγε δεν είχε γίνει και στο παρελθόν; Όλα αυτά δείχνουν μια διαχρονική καθυστέρηση στη λήψη αποφασιστικών μέτρων, με ευθύνες που δεν αφορούν μόνο έναν αλλά πολλούς».
Το ύψος του προστίμου
Ο κ. Γ. Κοκκίνης δήλωσε στον –Ε- αναφορικά με το σημερινό ύψος του προστίμου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου:
«Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει επιβάλει στην Ελλάδα κατ’ αποκοπή πρόστιμο 5,5 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς και ημερήσιο πρόστιμο 12.500 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης συμμόρφωσης μέχρι να ολοκληρωθεί η αποκατάσταση.
Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, το συνολικό πρόστιμο έχει ήδη φτάσει τα 6.570.559,19 ευρώ (ποσό έως 2/1/2026).
Για να είναι αυτό απολύτως διαφανές προς όλους, έχω δημιουργήσει την ιστοσελίδα skopos.polites-zante.com, όπου μπορεί κανείς να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο το πρόστιμο να αυξάνεται ανά δευτερόλεπτο. Έτσι ο κάθε πολίτης μπορεί να βλέπει ξεκάθαρα ποιο είναι το οικονομικό βάρος που προκαλεί αυτή η καθυστέρηση».
Οι περιβαλλοντικές συνέπειες
Ο κ. Γ. Κοκκίνης απάντησε στον –Ε- σχετικά με τις περιβαλλοντικές συνέπειες που θα έχει η Ζάκυνθος αν καθυστερήσει το έργο της αποκατάστασης του ΧΥΤΑ και το 2026:
«Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι σοβαρές και αφορούν τόσο το νησί όσο και το θαλάσσιο οικοσύστημα. Έχω δει ο ίδιος υγρά να κυλούν ανεπεξέργαστα προς τη θάλασσα, και αρκετοί πολίτες μου στέλνουν συχνά φωτογραφίες και βίντεο, κάτι που δημιουργεί εύλογη ανησυχία για την ποιότητα των υδάτων, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Μιλάμε για μια περιοχή που γειτνιάζει με τουριστικές ζώνες, με θάλασσες που αποτελούν βασικό φυσικό πόρο για τη Ζάκυνθο και με έναν από τους πιο σημαντικούς βιότοπους της θαλάσσιας χελώνας Caretta–Caretta. Είναι προφανές ότι μια συνεχιζόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά και τον τουρισμό, την εικόνα του νησιού και την τοπική οικονομία.
Κάποιοι ίσως πουν «εντάξει, τόσα χρόνια έτσι είναι, τι θα αλλάξει αν περάσει ακόμη ένας χρόνος». Όμως ακριβώς αυτή η λογική —μαζί με τη μετατόπιση ευθυνών από φορέα σε φορέα— μας έφερε μέχρι εδώ σε αυτό το θέμα αλλά και σε άλλα όπως για παράδειγμα τα λύματα στον Πλάνο, τον Βιολογικό, την απαράδεκτη ποιότητα και διαθεσιμότητα νερού κτλ.
Πρέπει επιτέλους να ολοκληρώσουμε οριστικά το ζήτημα του Σκοπού και, παράλληλα, να στρέψουμε με ιδιαίτερη προσοχή το ενδιαφέρον μας σε τόσα άλλα προβλήματα και ειδικά στον νέο ΧΥΤΥ στο Λίβα, ώστε να διασφαλίσουμε ότι δεν θα επαναληφθούν τα ίδια λάθη εκεί.
Κάθε χρόνος καθυστέρησης σημαίνει μια νέα περιβαλλοντική ζημιά και νέα πρόστιμα. Η πρόσφατη δημοπράτηση είναι ένα θετικό βήμα, αλλά από μόνη της δεν αρκεί· το ζητούμενο είναι να ξεκινήσουν και να ολοκληρωθούν οι εργασίες… χτες».
ΟΛΓΑ ΓΚΟΥΣΚΟΥ