Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον πραγματοποιήθηκε χθες, Τρίτη 8 Ιουλίου, στη Ζάκυνθο η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, όπου ξεχώρισε η εισήγηση του καθηγητή Ευθύμιου Λέκκα για την σεισμική δραστηριότητα του νησιού.
Ο κ. Ε. Λέκκας παρουσίασε μια ολοκληρωμένη ιστορική αναδρομή στους σημαντικότερους σεισμούς που έχουν σημειωθεί στη Ζάκυνθο από τα παλαιότερα χρόνια μέχρι σήμερα, εξηγώντας πώς διαμορφώθηκε η σεισμική ιστορία του νησιού. Μέσα από επιστημονικά στοιχεία, αλλά και με απλό και κατανοητό τρόπο, ανέδειξε τα γεγονότα που σημάδεψαν τη Ζάκυνθο, τις επιπτώσεις που είχαν στην κοινωνία και στις υποδομές, καθώς και τα πολύτιμα συμπεράσματα που προέκυψαν από κάθε μεγάλη σεισμική δόνηση.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη συνεχούς προετοιμασίας, σωστού σχεδιασμού και συνεργασίας όλων των αρμόδιων φορέων. Η εισήγησή του κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον των παρευρισκομένων και αποτέλεσε ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της συνεδρίασης.
Η ιστορική αναδρομή
Ο κ. Ευθύμιος Λέκκας, πρόεδρος του ΟΑΣΠ, είπε κατά την εισήγηση του στην συνεδρίαση της ΚΕΔΕ:
«Στη Ζάκυνθο δουλεύω 30 χρόνια. Στην αρχή είχα ξεκινήσει να συνεργάζομαι με τον αείμνηστο Δήμαρχο Α. Λαδικό, ο οποίος μας είχε αναθέσει τότε, στο Πανεπιστήμιο, την πρώτη μελέτη αντισεισμικού σχεδιασμού της Ζακύνθου. Έκτοτε έχουν γίνει πάρα πολλά πράγματα και διερευνούμε την περιοχή. Μπορούμε να πούμε ότι είμαστε πλέον μόνιμοι κάτοικοι της Ζακύνθου.
Ως γεωεπιστήμονες βλέπουμε την Ζάκυνθο με μια άλλη οπτική κατά την οποία δεν μπορούμε να την δούμε ως κάποιοι άλλοι. Για όλους αυτούς τους λόγους αγαπάμε αυτό το νησί, χωρίς να θέλουμε να προσβάλλουμε τα άλλα νησιά του Ιονίου αλλά και τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας.
Η Ζάκυνθος είναι ένα μοναδικό μέρος. Έχει διαμορφωθεί από τις γεωδυναμικές εργασίες. Η πρώτη αναφορά για την Ζάκυνθο γίνεται από τον Ηρόδοτο για την πίσσα του Κεριού και τα υπολείμματα των υδρογονανθράκων, τα οποία διερευνούμε σήμερα. Ο Ηρόδοτος ανέφερε ότι το νησί έχει ευεργετικές επιπτώσεις στην υγεία και κυρίως στα δερματικά νοσήματα. Όμως, η Ζάκυνθος δεν είναι μόνο το Κερί.
Το Κερί αντιστοιχεί σε μια τεκτονική τάφρο. Η Ζάκυνθος είναι ένα νησί όπου έχει μια μοναδική ποικιλομορφία. Αυτή ξεκινάει από τον Βραχιώνα και φτάνει έως τον Γέρακα. Η περιοχή του Γέρακα σηματοδοτεί την κλιματική αλλαγή πριν από 16.000 χρόνια. Υπήρχαν πετρώματα με γκρι βάση και ερυθρότητα πιο πάνω. Αυτή η μεταβολή των χρωμάτων αντιστοιχεί σε μια παγκόσμια μεταβολή του κλίματος. Αυτή οριοθετείται στην περιοχή του Γέρακα.
Επίσης οι απεικονίσεις που έχουμε για την Ζάκυνθο είναι πολύ σημαντικές. Η ακτογραμμή ήταν πολύ πιο πίσω από την σημερινή. Η σημερινή ακτογραμμή στην Πόλη προέκυψε μετά από διαδικασίες και μπαζώματα που έγιναν με τον σεισμό του 1953.
Η Ζάκυνθος οριοθετείται ιστορικά, πολεοδομικά και χωροταξικά από τον σεισμό του 1953. Πριν το 1953 είχε μια ομογενή εικόνα. Μετέπειτα άλλαξε και προέκυψε η σημερινή της εικόνα.
Βλέπουμε σε αρκετές φωτογραφίες πως ήταν οι δρόμοι της Ζακύνθου τότε και πως είναι σήμερα. Ο κεντρικός άξονας της Ζακύνθου παραμένει ο ίδιος, ενώ έχουν αλλάξει όλοι οι υπόλοιποι. Τότε τα σπίτια έφταναν έως την θάλασσα γιατί δεν υπήρχαν οι παράκτιοι δρόμοι.
Ο Σκοπός είναι ένα εμβληματικό βουνό. Ο Σκοπός μεγαλώνει 3 εκατοστά κάθε χρόνο γιατί διογκώνονται τα πετρώματα. Αυτή είναι μια ιδιαίτερη γεωπεριβαλλοντική μονάδα.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι υπάρχει ένα ρήγμα στο Μακρύ Γυαλό όπου δημιουργεί και τα τελευταία προβλήματα στην περιοχή. Σε αυτή την περιοχή βλέπουμε μια μοναδική κατοπτρική επιφάνεια ρήγματος όπου δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο. Βέβαια, δίπλα δεν είναι τυχαίο που υπάρχει μια πολύ ωραία παραλία.
Με τον σεισμό του 1754 έγινε ένα μεγάλο χάσμα στην περιοχή άβυσσος στο Κερί. Πρέπει να σημειωθεί, ότι αναφέρεται στα κείμενα, ότι παρά τις εκτεταμένες βολιδοσκοπήσεις το βάθος του ρήγματος, ήταν άβυσσος. Παρά τις βολιδοσκοπήσεις που πραγματοποιούσαν, δεν μπορούσαν να μετρήσουν το βάθος.
Η Ζάκυνθος κυρίαρχα έχει τα θέματα των σεισμών και των πλημμυρών. Η Λευκάδα, η Κεφαλονιά και η Κέρκυρα διαφοροποιούνται ως προς τους κινδύνους. Μέχρι τώρα είχαμε ένα ενιαίο σχέδιο σε όλους τους Δήμους της Χώρας. Προσπαθήσαμε να εξειδικεύσουμε αυτά τα σχέδια και έτσι ο κάθε τόπος να έχει την γενική βασική θεώρηση των σχεδίων αλλά στην συνέχεια να έχουμε την εξειδίκευση των σχεδίων.
Στη Ζάκυνθο είχαμε αρχίσει ήδη να δουλεύουμε αυτά τα σχέδια και την εξειδίκευση αυτών. Προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε τις συνθήκες κάθε περιοχής. Η αποτύπωση πρέπει να εμπεριέχει την ανάλυση εκτίμησης κινδύνων. Στη Ζάκυνθο κάναμε την ανάλυση εκτίμησης κινδύνων και στην συνέχεια θα πρέπει να κάνουμε την τρωτότητα. Η διαχείριση του περιβάλλοντος και των καταστροφών, διέπεται από μια απλή εξίσωση: τον κίνδυνο και την τρωτότητα.
Έτσι, έχουμε την Ζάκυνθο στην προμετωπίδα του Ελληνικού τόξου με την υψηλότερη σεισμικότητα. Η Ζάκυνθος δεν είναι μια ένιαι περιοχή, έχει κομμάτια που κινούνται. Το νησί έχει χωριστεί σε 5 κομμάτια, τα οποία οριοθετούνται από μεγάλες εξωγενής ζώνες.
Ο σεισμός του 1953 διέλυσε την Ζάκυνθο! Τότε διασώθηκαν μόνο 3 κτίρια και πέρασε 3 φορές η πυρκαγιά πάνω από το νησί.
Μαζί με τον σεισμό προσδιορίζουμε και τις κατολισθήσεις. Η τρωτότητα αναφέρεται και στο τσουνάμι γιατί κι αυτό είναι μια υπαρκτή απειλή για την Ζάκυνθο.
Πρέπει να δούμε τα σχέδια μας. Αυτά εξειδικεύονται σε επίπεδο πόλης. Στον Κόκκινο Βράχο έχουμε ρηξιγενή ζώνη. Από τα 2005 είχαμε πει ότι ο Κόκκινος Βράχος έπρεπε να μείνει εκτός δόμησης. Δεν φταίμε εμείς αλλά ούτε και η φύση, αν εκδηλωθούν ζημίες σε αυτή την περιοχή.
Έχουμε στα χέρια μας έτοιμο υλικό από 5 Δήμους της Χώρας μέσα σε αυτούς είναι και ο Δήμος Ζακύνθου. Έτσι, θα μπορέσουμε να δώσουμε στους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης ειδικά σχέδια, τα οποία θα ακολουθήσουν και θα αφορούν τις ιδιαιτερότητες κάθε Δήμου με σκοπό να μειώσουμε τις επιπτώσεις από όλα αυτά τα φαινόμενα».
ΟΛΓΑ ΓΚΟΥΣΚΟΥ