Νέα παρέμβαση από την «Πρωτοβουλία για μια Βιώσιμη Ζάκυνθο» έγινε για το θέμα του νερού και επισημαίνεται ότι μπορεί το νησί μας να έχει άφθονο νερό αλλά οι κάτοικοι δεινοπαθούν γιατί δεν μπορούν να έχουν νερό στα σπίτια τους.
Ακολουθεί το κείμενο της πρωτοβουλίας.
Το νερό της Ζακύνθου και τα «συμφέροντα»
Συζητώντας κατά καιρούς για τα τόσα προβλήματα της Ζακύνθου, προκύπτει κοινός τόπος, ότι το μεγαλύτερο από αυτά είναι το πρόβλημα της ύδρευσης και της παντελούς απουσίας πόσιμου νερού από τις βρύσες μας.
Στην προσπάθειά μας όμως να αναλύσουμε το πρόβλημα και να προτείνουμε εφικτές λύσεις, πολλές φορές υποτιμάμε την ισχυρή επίδραση της τοπικής «οικονομίας» του νερού, με αποτέλεσμα η αλήθεια και η λογική συνήθως να «χάνονται στη μετάφραση»!
Ας κάνουμε όμως άλλη μια προσπάθεια να θέσουμε το πρόβλημα στις σωστές του βάσεις, υπό το πρίσμα και της φλέγουσας επικαιρότητας.
- Επάρκεια νερού.
Η Ζάκυνθος έχει νερό. Πολύ νερό.
Το βλέπουμε καθημερινά να τρέχει στους δρόμους από το διάτρητο δίκτυο ύδρευσης…
Το βλέπουμε να μεταφέρεται καθημερινά με υδροφόρες που δεν σταματάνε στιγμή τα δρομολόγια…
Το βλέπουμε στις οικείες εικόνες καθημερινής υπεράντλησης και σπατάλης…
Άλλωστε είναι πρόσφατη και η αποδοχή του γεγονότος από τους πλέον «ειδικούς». Τους μελετητές του master plan ύδρευσης. Ενός άκρως προβληματικού, ανεπαρκούς και ημιτελούς master plan μεν, αλλά που όταν κατά την επίσημη παρουσίασή του οι μελετητές πιέστηκαν έντονα από τους παριστάμενους μηχανικούς μας, παραδέχτηκαν ότι στη Ζάκυνθο γίνεται υπεράντληση τεράστιου βαθμού, και μάλιστα σε μεγέθη πάνω από 300% σε σχέση με τις υπαρκτές ανάγκες μας!
Οπότε όπως καταλαβαίνετε, όποιος ισχυριστεί το αντίθετο, και μάλιστα σε μια Ζάκυνθο που το μισό χρόνο τον περνάμε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από πλημμύρες, είναι το λιγότερο «πονηρούλης»!
- Διανομή και δίκτυα.
Και πως φτάνει αυτό το νερό στον τελικό χρήστη, στα σπίτια και τις επιχειρήσεις;
Αφενός μέσω πεπαλαιωμένων αγωγών και τοπικών δικτύων διανομής που παρουσιάζουν συνεχείς βλάβες, ενώ οι διαρροές τους είναι απλά ανυπολόγιστες.
Και αφετέρου, με ρόδες. Με υδροφόρες που καλύπτουν τις αυξημένες ανάγκες κατανάλωσης σε σημεία του νησιού όπου η απόδοση του δικτύου ύδρευσης υπολείπεται των πραγματικών αναγκών ή που δεν καλύπτονται καν από τέτοιο δίκτυο, και των οποίων η κοινωνική συνεισφορά δεν πρέπει να θεωρείται αμελητέα.
Με πάρα πολλά προβλήματα βέβαια…
Στην πρώτη περίπτωση, των δικτύων διανομής, δυστυχώς, πέρα από παλαιότερες μεμονωμένες περιπτώσεις αντικατάστασης κεντρικών αγωγών, όπου από την πρώτη στιγμή λειτουργίας τους εμφανίζεται εμφανής βελτίωση στην ποσότητα, αλλά και την ποιότητα, του μεταφερόμενου νερού, δεν υπάρχει κανένας οργανωμένος και ολοκληρωτικός προγραμματισμός για την περαιτέρω αντικατάσταση και βελτίωσή τους, παρά ελάχιστες σημειακές παρεμβάσεις.
Όσο για την δεύτερη περίπτωση, των υδροφόρων, βιώνουμε ήδη αυτήν την περίοδο τα αποτελέσματα της άναρχης κατάστασης που γιγαντώθηκε όλα αυτά τα χρόνια, με την ανοχή, αν όχι και κάλυψη των τοπικών αρχών. Και ακόμα και τώρα που έχουν οδηγηθεί τα πράγματα στο απροχώρητο, με τις μηνύσεις και τα αυτόφωρα να απειλούν καθημερινά τους νόμιμους επαγγελματίες του χώρου, και πάλι οι τοπικές αρχές δεν δείχνουν να επιθυμούν το ξεκαθάρισμα του τοπίου και την επικράτηση των νόμιμων διαδικασιών, αλλά προσπαθούν να βρουν τρόπο να κουκουλώσουν τις «διαφωνίες» ώστε να συνεχίσει να διαιωνίζεται η ίδια «γκρίζα» κατάσταση.
- Και πως προέκυψε η πρόταση για αφαλάτωση στις Βολίμες;
Αυτό δεν το έχει ξεκαθαρίσει κανένας ακόμα.
Υποτίθεται πως στην αρμόδια Δημοτική Επιχείρηση μεταφέρθηκαν διαμαρτυρίες μιας μερίδας επαγγελματιών του βόρειου μέρους του νησιού, συνεπικουρούμενων από τους εκπροσώπους ενός αμφιλεγόμενου χαρακτήρα συλλόγου τους, περί αδυναμίας προμήθειας επαρκούς ποσότητας νερού από τους επαγγελματίες μεταφορείς, λόγω της παρούσας κρίσης του κλάδου. Και μάλιστα ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ, χωρίς ούτε ένα έγγραφο αίτημα. Και χωρίς να καταστεί δυνατόν να διευκρινιστεί αν πρόκειται για υπερβάλλον φόρτο εργασίας, άρνηση εξυπηρέτησης ή μονοπωλιακές μεθοδεύσεις.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, περιγράφτηκε ένα ΠΡΟΣΚΑΙΡΟ πρόβλημα ΔΙΑΝΟΜΗΣ νερού. Και ξαφνικά εμφανίστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης μια χαοτική πρόταση για διερεύνηση δυνατοτήτων μελλοντικής δημιουργίας τοπικού δικτύου ύδρευσης στην περιοχή, που όμως απαιτούσε να ΔΕΣΜΕΥΣΕΙ τις όποιες μελέτες σκοπιμότητας στην ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ χρήση της αφαλάτωσης ως πηγής ύδρευσης. Και μάλιστα με «ρεφενέ» χρηματοδότηση!
Δηλαδή, ένα πρόσκαιρο πρόβλημα ΔΙΑΝΟΜΗΣ επιχειρήθηκε να «λυθεί» με μια κοστοβόρα λύση ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ νερού!
Κοινώς να δοθεί πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ γιατί; Για να καίνε λιγότερο καύσιμο στα δρομολόγια οι υδροφόρες;
Και μετά είμαστε υπερβολικοί όσοι μιλάμε για «κερκόπορτα» για την αφαλάτωση…
- Καλά όλα αυτά, αλλά νερό δεν έχουμε στα σπίτια μας!
Όντως, παρόλη την επάρκεια νερού του νησιού μας, στα σπίτια μας συνεχίζει να φτάνει ανεπαρκές και κυρίως ακατάλληλο νερό.
Όμως γι’ αυτό υπάρχει ξεκάθαρος φταίχτης. Και δεν είναι η απουσία αφαλάτωσης.
Είναι το ανεξέλεγκτο καθεστώς των ιδιωτικών, και κατά πλειοψηφία «τουριστικών», ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ που λειτουργούν χωρίς έλεγχο και μέτρο, και στις οποίες οφείλεται το συντριπτικότερο ποσοστό της υπεράντλησης και της υποβάθμισης του υδροφόρου ορίζοντα!
Γιατί εκτός από τις προβλεπόμενες δημόσιες γεωτρήσεις, οι οποίες εξυπηρετούν τις ανάγκες της ύδρευσης του νησιού, εκτός από τις αγροτικές γεωτρήσεις, οι οποίες υποστηρίζουν λελογισμένα την αγροτική παραγωγή, εκτός ακόμα και από τις «εμπορικές» γεωτρήσεις, οι οποίες συνεισφέρουν νόμιμα στην κοινωνική υπόθεση της ύδρευσης και επιπρόσθετα είναι υποχρεωμένες να λειτουργούν με ένα ξεκάθαρο καθεστώς υδρομετρητών, υγειονομικών ελέγχων και δηλώσεων κατανάλωσης, υπάρχουν και οι λοιπές ιδιωτικές «τουριστικές» γεωτρήσεις.
Αυτές οι τελευταίες «τουριστικές» γεωτρήσεις, μπορεί να πήραν κάποια στιγμή την άδεια γεώτρησης και της υπό συνθήκες χρήσης νερού, όμως στην πραγματικότητα φέρονται να λειτουργούν ανεξέλεγκτα, χωρίς όριο και καταγραφή στην αντλητική τους λειτουργία, και με ανυπολόγιστες συνέπειες στον υδροφόρο ορίζοντα. Και είναι κοινός τόπος πως η πλειοψηφία τους τροφοδοτεί τις αχόρταγες ορέξεις των μεγαλοξενοδόχων του νησιού μας για ακόμα περισσότερες υδροβόρες μονάδες, και ακόμα μεγαλύτερες πισίνες!
Ακόμα και κατά την παρουσίαση του διαβόητου master plan ύδρευσης, οι απρόθυμοι μελετητές αναγκάστηκαν στο τέλος, μετά από τις έντονες πιέσεις των παριστάμενων μηχανικών, να παραδεχτούν ότι η εκτίμηση για τα μεγέθη άντλησης των ιδιωτικών γεωτρήσεων φαίνεται να είναι μεγαλύτερη από την άντληση ΟΛΩΝ των δημόσιων γεωτρήσεων για την ύδρευση ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ!
Και αναφερόμαστε σε εκτίμηση και όχι σε ακριβή υπολογισμό, γιατί οι εν λόγω «μελετητές» δεν καταδέχτηκαν να ασχοληθούν και να καταγράψουν επισήμως την κατηγορία των ιδιωτικών γεωτρήσεων!
Αλλά πως αλλιώς θα πρόβαλε δειλά δειλά η ανάγκη για αφαλάτωση… ακόμα και ως έσχατη λύση κατά τα λεγόμενά τους!
- Τελικά υπάρχει λύση για την ύδρευση;
Λύση προφανώς υπάρχει, αρκεί να πάρουμε απόφαση πως το συμφέρον των πολλών υπερισχύει του πρόσκαιρου οφέλους των «γνωστών» λίγων.
Και μάλιστα λύση λογική που επικεντρώνεται σε τρεις παράλληλες δράσεις:
- Άμεση συνέχιση και ολοκλήρωση της αντικατάστασης και συμπλήρωσης των κεντρικών αγωγών υδροδότησης του νησιού μας. Για να δημιουργηθεί μια επαρκής «ραχοκοκαλιά» κεντρικών αγωγών που θα μπορεί να μεταφέρει νερό άμεσα και με ασφάλεια από οποιοδήποτε σημείο, σε οποιοδήποτε σημείο του νησιού μας.
- Συνεχείς δράσεις αντικατάστασης των διάτρητων τοπικών δικτύων διανομής, και επέκταση τους όπου και όταν χρειάζεται. Για να φτάνει απρόσκοπτα το νερό στον κάθε τελικό χρήστη χωρίς να χάνεται ανεξέλεγκτα στην πορεία.
- Και το κυριότερο. Ενεργοποίηση όλων των διαθέσιμων νομικών εργαλείων (π.χ. άρθρο 8 της ΚΥΑ 146896/2014), ώστε κατ’ ελάχιστον σε όλες τις περιοχές που καλύπτονται επαρκώς από δημοτικό δίκτυο ύδρευσης, οι «τουριστικές» γεωτρήσεις είτε να απενεργοποιηθούν για την προστασία του υδροφόρου ορίζοντα είτε να συνδεθούν στο τοπικό δίκτυο ύδρευσης, βελτιώνοντας ΑΜΕΣΑ την επάρκεια και την ποιότητα του παρεχόμενου νερού ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!
Πρωτοβουλία για μια Βιώσιμη Ζάκυνθο
Υ.Γ.: Και επειδή έχουμε το συνήθειο να θέτουμε «ενοχλητικά» ερωτήματα στους τοπικούς άρχοντες, αληθεύει ότι μεγάλη νεόδμητη ξενοδοχειακή μονάδα στην υδρολογικά κορεσμένη περιοχή της ΔΕ Αρκαδίων, σε περιοχή που καλύπτεται από το δίκτυο ύδρευσης, σε μικρή απόσταση από δύο δημοτικές γεωτρήσεις, και με έγγραφες βεβαιώσεις της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης για παροχή άνω των 20 κυβικών νερού ημερησίως, επιθυμεί να αποκτήσει νέα ιδιωτική τουριστική γεώτρηση; Θα την αφήσετε και αυτή σαν να μην συμβαίνει τίποτα σε τούτο το νησί;