Η φετινή τουριστική περίοδος που έχει ξεκινήσει αλλά με προβλήματα λόγω της εμπόλεμης κατάστασης και των παρεπομένων της, καθώς και το χωροταξικό για τον τουρισμό, ήταν μερικά από τα θέματα για τα οποία μίλησε στην εφημερίδα ΕΡΜΗΣ η Πρόεδρος του Συλλόγου ξενοδόχων Λαγανά Χριστίνα Τετράδη η οποία επεσήμανε ότι είναι παρακινδυνευμένες οι προβλέψεις σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία και δεν γίνεται να γνωρίζουμε από τώρα τι θα προκύψει μέχρι το τέλος της σεζόν.
Η πορεία του τουρισμού
Αναφορικά με τα μέχρι τώρα δεδομένα του τουρισμού, η κ. Τετράδη είπε: «Ο Μάιος ήταν πάντα ένας δύσκολος μήνας και παραμένει τέτοιος, αλλά έχει και ιδιαιτερότητες. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι σε κάποιες κοινωνικές ομάδες, όπως στα ζευγάρια (σε αντίθεση με τις οικογένειες), μπορεί να έχουμε και αυξήσεις. Επίσης, σε εθνικότητες όπως οι Πολωνοί παρατηρείται άνοδος.
Αντιστοίχως, στο κομμάτι των οικογενειακών διακοπών, επειδή υπάρχει μια εμπόλεμη κατάσταση που είναι ακόμα ενεργή, ο κόσμος περιμένει να τελειώσει πριν αποφασίσει να ταξιδέψει με την οικογένειά του. Ένα ζευγάρι όμως μπορεί – ότι κι αν γίνει – να το αντιμετωπίσει πιο γρήγορα, ακόμα κι αν αυτό είναι να πάρει ένα αεροπλάνο και να φύγει. Όχι επειδή συμβαίνει κάτι στην Ελλάδα αλλά επειδή είναι έκρυθμα τα πράγματα και ενδεχομένως σταματούν οι πτήσεις.
Ο Μάιος λοιπόν κινείται καλύτερα σε κάποιες κοινωνικές ομάδες και λιγότερο σε άλλες. Το γεγονός ότι δεν έχουμε ακυρώσεις, αλλά ούτε και νέες κρατήσεις, σίγουρα αφήνει κάποια κενά αυτή τη στιγμή και δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί η συνέχεια. Τα κενά αφορούν και τους επόμενους μήνες. Απλώς είναι πάρα πολύ νωρίς για να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για το τί θα γίνει μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Ακούγεται ότι οι ελλείψεις του Μαΐου και του Ιουνίου μπορεί να οδηγήσουν σε πολύ δυνατούς μήνες τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ώστε να ισορροπήσει η κατάσταση.
Δεν μου αρέσει να κάνω προβλέψεις, είναι παρακινδυνευμένο. Με τα καύσιμα δεν ξέρουμε ποιες θα είναι οι εξελίξεις, αλλά αν συνεχιστεί ο πόλεμος, είναι λογικό να ανησυχούμε.
Υπάρχει επίσης και η τρομερή ακρίβεια. Όπως καταλαβαίνετε, λόγω της κατάστασης ανεβαίνουν τα πάντα, άρα αυξάνονται και τα λειτουργικά έξοδα ενός ξενοδοχείου. Αναγκαστικά, αυτό θα επιφέρει αύξηση και στις τιμές. Είναι μια κατάσταση που απαιτεί ψυχραιμία και αναμονή».
Οι νέοι στο επιχειρείν
Σε ερώτημα για τις δυσκολίες υπό τις οποίες η νέα γενιά επιχειρεί στην Ελλάδα, η κ. Τετράδη δήλωσε: «Νομίζω ότι οι νέοι θα ήθελαν να ζουν σε πιο ξεκάθαρες συνθήκες. Δηλαδή, κάτι το οποίο στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα δύσκολο σε σχέση με το επιχειρείν, είναι ότι δεν είναι ξεκάθαρο το πλαίσιο. Βέβαια, αυτό είναι κάτι που έχουμε πάρα πολλά χρόνια τώρα, δυστυχώς. Με όλες τις κυβερνήσεις…
Και βέβαια αυτό είναι δύσκολο και για μεγάλους επενδυτές, και το έχουν εκφράσει πάρα πολλές φορές. Δηλαδή, για παράδειγμα, θα συζητήσουμε για το θέμα με το χωροταξικό. Μα είμαστε στο 2026 και ακόμα συζητάμε; Μιλάμε για ένα χωροταξικό το οποίο, αν θυμάστε, έχει ξεκινήσει εδώ και 20 χρόνια. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί, συνέχεια χτίζονται κτίρια, συνέχεια αλλάζουν οι περιοχές, αλλάζουν εικόνα, αλλάζουν μορφή, αλλά δεν υπάρχει καμία στρατηγική στόχευση τελικά για το πώς θέλουμε να είναι ο τουρισμός αυτής της χώρας. Άρα, ο τουρισμός, κινείται και δημιουργείται εντελώς άναρχα».
Το χωροταξικό
Το τελευταίο διάστημα είναι στην επικαιρότητα το χωροταξικό του τουρισμού για την ψήφισή του και η κ. Τετράδη δήλωσε: «Είμαστε ένας τόπος πανέμορφος που έχουμε πει τόσες πολλές φορές ότι έχει τόσα πολλά να προσφέρει, αλλά η ανάπτυξή του δεν έχει γίνει με κανένα σχέδιο και με κανένα κανόνα ή ισορροπία. Όμως αυτό δεν είναι μόνο για τη Ζάκυνθο και είναι ελάχιστες οι περιοχές που έχουν κάτι διαφορετικό και η πλειονότητα της Ελλάδας έχει όλα αυτά τα προβλήματα.
Αναγκαστικά γίνονται πρώτα, για παράδειγμα, τα ξενοδοχεία ή τα οποιουδήποτε τύπου καταλύματα και μετά έρχεται και κατασκευάζεται το δίκτυο για την αποχέτευση, το δίκτυο για την ύδρευση, μετά γίνεται ο βιολογικός — που δεν έχει γίνει ακόμα. Εννοείται ότι δεν μπορούμε ακόμα να κάνουμε διαχωρισμό απορριμμάτων και πολλά άλλα. Ενώ κανονικά θα έπρεπε να μπαίνουν πρώτα τα σχέδια, να σχεδιάζονται οι δρόμοι, οι πλατείες, τα οικόπεδα, και κανείς να ξέρει πού θα χτίσει, τι θα χτίσει και ποιον ή τι έχει δίπλα του. Και όχι ξαφνικά δίπλα σε ένα ξενοδοχείο να δημιουργούνται προβλήματα, να είναι ένα μπαρ που ούτε στο μπαρ αρέσει αυτό αλλά ούτε και στο ξενοδοχείο, δηλαδή ο ένας ενοχλεί τον άλλο. Αυτό σημαίνει να βάλουμε τάξη. Δεν το λέω μόνο επειδή ενοχλείται το ξενοδοχείο γιατί όλοι ενοχλούνται. Και δεν μπορεί κάποιος να επιχειρήσει, γιατί έχει την γκρίνια από το ξενοδοχείο δίπλα του που του λέει κάθε τόσο «κλείσ’ το», και φυσικά ο άλλος θα φωνάξει και θα κάνει καταγγελία. Άρα κανείς από τους δύο τελικά δεν μπορεί να επιχειρεί σωστά, και όταν δεν μπορεί να επιχειρεί σωστά, δεν επιχειρεί και ποιοτικά. Άρα λοιπόν τι θέλουμε; Θέλουμε μια ανάπτυξη που θα έχει ένα βιώσιμο πρόσημο. Τι σημαίνει αυτό, γιατί το λέμε πολλές φορές; Σημαίνει ότι θα σέβεται το περιβάλλον, θα προστατεύει τον χαρακτήρα αυτού του τόπου, της Ζακύνθου, και τον πολιτισμό, και θα βασίζεται και σε αυτό που λέμε κοινωνική ευθύνη. Φυσικά θα πρέπει να τρέξουμε αυτό που λέμε υποδομές. Γιατί οι υποδομές μας έχουν σοβαρά προβλήματα χρόνια τώρα. Δεν φταίει ο τουρισμός όταν οι υποδομές δεν μπορούν να ακολουθήσουν. Δεν μπορούμε να σταματάμε επειδή μιλάνε πολλές φορές για υπερτουρισμό. Τι σημαίνει αυτό; Δηλαδή σταματάμε την ανάπτυξη μιας περιοχής; Μιας περιοχής η οποία, καλώς ή κακώς, βασίζει όλη την οικονομία της στον τουρισμό, έστω και έμμεσα. Θα σταματήσουμε αυτό που τροφοδοτεί την αγροτική ανάπτυξη, το εμπόριο, τα πάντα, ακόμα και τα ελεύθερα επαγγέλματα, ηλεκτρολογικά, υδραυλικά; Ο τουρισμός τούς ζει όλους. Απλά πρέπει να είναι οργανωμένος».
Ακόμα η κ. Τετράδη σημείωσε: «Από εκεί και πέρα, ό,τι αποφάσεις παίρνουν —και αυτό ήταν το παράπονο όλων των φορέων— είναι ότι το χωροταξικό δεν είχε μπει στην πραγματικότητα σε καμία ουσιαστική διαβούλευση. Δεν είχαμε καθίσει να συζητήσουμε ποιες είναι οι ανάγκες και το θέμα είναι ποιες είναι οι κατά τόπους ανάγκες. Γιατί η Ελλάδα έχει την ομορφιά να είναι μια χώρα η οποία διαθέτει μεγάλη ποικιλομορφία. Δηλαδή στη Ζάκυνθο, σε πέντε λεπτά από την παραλία έχεις πεδιάδα, σε άλλα πέντε λεπτά έχεις λόφο και βουνό και σε άλλα πέντε λεπτά έχεις αγροτική ανάπτυξη. Αυτό λοιπόν υπάρχει σε όλη την Ελλάδα, αλλά δεν μπορείς να ασκείς οριζόντια πολιτική.
Άρα λοιπόν, δεν μπορεί όλο αυτό να αντιμετωπίζεται με μια ενιαία λογική. Κάθε περιοχή πρέπει να αντιμετωπίζεται βάσει των δικών της αναγκών, δυνατοτήτων και περιορισμών. Λαγανάς: Δεν μπορούμε να λέμε «Λαγανάς κορεσμένος», όταν ο πρώην Δήμος Λαγανά, στον οποίο αναφέρεται αυτό, περιλαμβάνει από τη μία τον Λαγανά και από την άλλη τον Αγαλά, το Κερί και το Μουζάκι. Δηλαδή, πώς όλα αυτά μπαίνουν στον ίδιο παρονομαστή;
Δηλαδή, νομίζω ότι αν πάει κανείς, ας πούμε, στον Αγαλά και φτιάξει ένα ξενοδοχείο 200 δωματίων, σαν αυτά που υπάρχουν στον Λαγανά, δεν θεωρώ ότι θα βοηθήσει την περιοχή. Χρειάζεται μια άλλη μορφή ανάπτυξης. Αυτό νομίζω ότι πρέπει να προβλέψουμε στο χωροταξικό.
Το θέμα είναι ότι με αφορμή την παρουσίαση που έγινε πρόσφατα για το χωροταξικό ξεκίνησε μια κουβέντα. Ελπίζω ότι αυτή η κουβέντα θα έχει αποτέλεσμα και ότι πλέον θα συσταθούν κάποιες επιτροπές. Ξέρετε, από τη μία είναι η στρατηγική της κυβέρνησης, αλλά από την άλλη, αν δεν ρωτήσεις τους φορείς τους οποίους αφορά αυτή η στρατηγική, δεν νομίζω ότι το όλο εγχείρημα μπορεί να έχει αποτέλεσμα και να λειτουργήσει σωστά. Διαφορετικά, θα μείνει απλώς στα χαρτιά. Το ζήτημα δεν είναι να κάνουμε άλλο ένα χωροταξικό που θα μείνει στα χαρτιά και δεν θα εφαρμοστεί ποτέ.
Πρέπει λοιπόν να δούμε όλες αυτές τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε τόπος. Ενδεχομένως να πρέπει να αποφασιστεί κάτι σε μια γενικότερη κλίμακα και μετά να εξειδικεύεται ανά περιοχή. Πρέπει να δούμε πώς θα γίνουν όλα αυτά, αλλά πάντα με διάλογο και συνεργασίες.
Εμείς στη Ζάκυνθο, όταν ξεκίνησε το χωροταξικό και μπήκε σε μια πρώτη διαβούλευση, είχαμε κάνει μια πάρα πολύ ωραία συνεργασία. Στόχος μας, ως Σύλλογος Ξενοδόχων Λαγανά, είναι να ζητήσουμε να επανασυσταθούν αυτές οι επιτροπές και να γίνουν συσκέψεις με όλους τους συλλόγους μαζί, με το Επιμελητήριο Ζακύνθου και με τους μηχανικούς (ΤΕΕ Ζακύνθου), ώστε σε συνεργασία με τον Δήμο και την Περιφέρεια να προτείνουμε αυτό που θα θέλαμε να είναι το τουριστικό χωροταξικό της Ζακύνθου».