Μια ιδιαίτερα αυστηρή απόφαση εξέδωσε χθες, 9 Οκτωβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με το χρόνιο περιβαλλοντικό πρόβλημα της Ζακύνθου, που αφορά την μη αποκατάσταση του ΧΥΤΑ στο Σκοπό. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η Ελλάδα δεν έχει συμμορφωθεί με την προηγούμενη απόφαση του 2014.
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, η Χώρα μας υποχρεώνεται να καταβάλει χρηματική ποινή ύψους 12.500 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης από τη δημοσίευση της απόφασης μέχρι την πλήρη συμμόρφωση, καθώς και κατ’ αποκοπήν ποσό 5.500.000 ευρώ προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η απόφαση αυτή θεωρείται ένα αυστηρό μήνυμα για την αδράνεια των Ελληνικών Αρχών σε ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας, ειδικά για περιοχές όπως η Ζάκυνθος, όπου το πρόβλημα των απορριμμάτων παραμένει μεγάλο εδώ και χρόνια.
Η υπόθεση του ΧΥΤΑ έχει προκαλέσει επανειλημμένα αντιδράσεις από κατοίκους, φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Η απόφαση του Δικαστηρίου αναμένεται να ασκήσει πίεση για άμεση δράση, ώστε να μπει τέλος σε μια εκκρεμότητα που πλήττει όχι μόνο το περιβάλλον, αλλά και την εικόνα της Ζακύνθου παγκοσμίως.
Οι Ευρωπαϊκές ποινές
Ο κ. Γιάννης Κοκκίνης, Επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης Πολίτες Ζακύνθου, δήλωσε στον –Ε- αναφορικά με την χθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τον ΧΥΤΑ:
«Η απόφαση ήταν απολύτως αναμενόμενη και δίκαιη. Το Δικαστήριο απλώς επιβεβαίωσε αυτό που όλοι γνωρίζουμε χρόνια: ότι η Ελλάδα δεν έκανε τίποτα ουσιαστικό για να αποκαταστήσει τον ΧΥΤΑ, παρά μόνο παρουσίαζε προσχήματα.
Αρκεί να δει κανείς τα επιχειρήματα που κατέθεσε η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες, επιχειρήματα που προσβάλλουν την λογική. Είπαν ότι ο ΧΥΤΑ «δεν λειτουργούσε πλέον», παρότι παραδέχονταν ότι δεν είχε αποκατασταθεί. Επικαλέστηκαν «διοικητικά και τεχνικά εμπόδια», λες και αυτά δεν είναι ευθύνη του ίδιου του κράτους. Και ζήτησαν επιείκεια επειδή, λέει, είχαν γίνει κάποιες μελέτες και προτάσεις, σαν να αρκεί η πρόθεση χωρίς πράξη. Δηλαδή, ζήτησαν να μην θεωρηθούν υπεύθυνοι επειδή κάποτε σκέφτηκαν να συμμορφωθούν.
Αυτά τα επιχειρήματα δείχνουν την απόλυτη έλλειψη σοβαρότητας και πολιτικής βούλησης. Η Ελλάδα δεν τιμωρήθηκε μόνο για τον ΧΥΤΑ· τιμωρήθηκε για τη διαχρονική κουλτούρα ανευθυνότητας και συγκάλυψης, που επέτρεψε να συνεχιστεί η ρύπανση μέσα σε προστατευόμενη περιοχή, με κίνδυνο για τη Caretta-caretta και για τους ίδιους τους κατοίκους.
Οι κάτοικοι της Ζακύνθου δεν χρειάζεται να ψάξουν μακριά για ευθύνες. Μπορούν να ανατρέξουν σε όλους τους εκλεγμένους, τους Δημάρχους, τους Περιφερειακούς Συμβούλους και τα Διοικητικά Συμβούλια των τελευταίων δέκα ετών· εκεί θα βρουν ποιοι υποσχέθηκαν, ποιοι γνώριζαν και ποιοι άφησαν την κατάσταση να φτάσει ως εδώ».
Οι παρεμβάσεις
Ο κ. Γ. Κοκκίνης αναφέρθηκε στις παραβάσεις που πρέπει να κάνουν οι Αρχές το επόμενο χρονικό διάστημα για τον ΧΥΤΑ:
«Η εμπειρία δείχνει ότι κάθε φορά που υπάρχει Ευρωπαϊκή καταδίκη, η πρώτη αντίδραση είναι οι δηλώσεις, οι συσκέψεις και οι φωτογραφίες, όχι τα έργα.
Βλέποντας την πορεία των έργων γενικότερα στη Ζάκυνθο, τα συνεχή περιστατικά με τα λύματα και την παντελή απουσία πόσιμου νερού, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι κάτι θα αλλάξει ουσιαστικά. Δυστυχώς, όλα δείχνουν ότι η Ελληνική κυβέρνηση, ο Δήμος και η Περιφέρεια αντιμετωπίζουν το ζήτημα περισσότερο γραφειοκρατικά και επικοινωνιακά, και είμαι σίγουρος ότι το θέμα δεν θα πάρει δημοσιότητα πέρα από τη δική μας τοπική εφημερίδα.
Φαίνεται πως είναι πιο εύκολο να πληρώνουμε 12.500 ευρώ τη μέρα και να αναζητούνται «διπλωματικές λύσεις» ή παρατάσεις, παρά να υπάρξει πραγματική παρέμβαση στο πεδίο, να σταματήσει η ρύπανση και να εξασφαλιστούν οι στοιχειώδεις υποδομές που αξίζει το νησί μας.
Και φυσικά, τα 5.500.000 ευρώ του εφάπαξ προστίμου δεν τα γλιτώνουμε. Θα τα πληρώσουμε όλοι εμείς, μέσα από τους φόρους μας, δηλαδή από τα χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν επενδυθεί σε καθαρό νερό, αποχετεύσεις και έργα που να τιμούν τη Ζάκυνθο και τους κατοίκους της».
Ζάκυνθος κ’ πρόστιμα
Ο κ. Γ. Κοκκίνης μίλησε στον –Ε- σχετικά με το κατά πόσο αυτά τα πρόστιμα θα επηρεάσουν την Ζάκυνθο από εδώ και πέρα:
«Οι ποινές αυτές πληρώνονται από όλους μας, όχι από τους υπεύθυνους φυσικά – όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις… Είναι χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί για πόσιμο νερό, για αποχέτευση, για σχολεία, για δρόμους. Αντί γι’ αυτά, θα πάνε στα ταμεία της Ε.Ε. ως τιμωρία για τη δική μας αδράνεια.
Και την ίδια στιγμή, αποκαλύπτονται συνεχώς νέα σκάνδαλα, όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ, που δείχνουν πόσο βαθιά ριζωμένο είναι το πρόβλημα της κακοδιαχείρισης και της έλλειψης λογοδοσίας. Το πρόστιμο για τον ΧΥΤΑ είναι πλέον ένα πραγματικό σκάνδαλο, γιατί δεν αφορά μόνο τη ρύπανση — αφορά το πώς η Ελλάδα συνεχίζει να αγνοεί τους νόμους και τις δεσμεύσεις της ενώ την ίδια στιγμή απαιτεί χρηματοδότηση».