Πόσο βιώσιμη είναι η διαχείριση απορριμμάτων στο νησί μας σήμερα;

Το πρόβλημα που έχει συζητηθεί όσο κανένα άλλο τον τελευταίο χρόνο στο νησί μας και για το οποίο έχουν ακουστεί διάφορες απόψεις δεν είναι άλλο από τη διαχείριση των απορριμμάτων. Ίσως η πιο σημαντική παράμετρος αυτή τη στιγμή για τα οικονομικά του Δήμου Ζακύνθου και του ΦΟΔΣΑ είναι η κοστολόγηση της διαχείρισης των απορριμμάτων. Συνεπώς, εάν θέλουμε να αξιολογήσουμε τις ενέργειες του ΦΟΔΣΑ Ζακύνθου για το έτος 2018 δεν έχουμε παρά να αναλύσουμε τις οικονομικές παραμέτρους που καθορίζουν το κόστος χρέωσης και δεν είναι άλλες από τις εξής:

* Κόστος Συλλογής των απορριμμάτων (σύμμεικτων και ανακυκλώσιμων) και

* Κόστος Διαχείρισης Απορριμμάτων (σύμμεικτων και ανακυκλώσιμων) τόσο στην μονάδα ανακύκλωσης (ΚΔΑΥ Αεροδρομίου) όσο και στην μονάδα διαχείρισης των σύμμεικτων απορριμμάτων στην περιοχή Λίβα.

Τα οικονομικά στοιχεία που αναλύονται παρακάτω δεν περιλαμβάνουν το κόστος που δαπανήθηκε ή θα δαπανηθεί για μελλοντικές εγκαταστάσεις (πχ μονάδα διαχείρισης) ή αγορά εξοπλισμού (πχ απορριμματοφόρα), όπως και τον χρόνο απόσβεσης κεφαλαίου για τις εγκαταστάσεις αφού γίνονται από προγράμματα ΕΣΠΑ ή Εθνικά κονδύλια. Κι αυτό επειδή δεν υπάρχει κάποιο καταρτισμένο business plan. Επίσης δεν συμπεριλαμβάνει πιθανή ανάθεση επί μέρους διαδικασιών σε ιδιώτη, όπως αποκομιδή απορριμμάτων ή ανάθεση της μονάδας ανακύκλωσης.

Θα πρέπει ακόμη να σημειωθεί εδώ, πως το 2019 αλλάζει η πολιτική χρέωσης των απορριμμάτων είτε σύμμεικτων είτε ανακυκλώσιμων αλλά και εκείνων που πηγαίνουν προς ταφή. Η νέα πολιτική χρέωσης, που είναι και Ευρωπαϊκή απαίτηση, θα ορίζεται από την εθνική νομοθεσία που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε διαβούλευση και θα εφαρμοστεί από το καλοκαίρι του 2019.

Σύμφωνα με τον ΦΟΔΣΑ Ζακύνθου (Από το πρακτικό της 30η/3-12-2018 συνεδρίασης Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομού Ζακύνθου) για το 2019 προβλέπεται η αποκομιδή και η επεξεργασία 28.093 τόνων.

Παρακάτω αναφέρονται αναλυτικά το κόστος αποκομιδής, το κόστος επεξεργασίας, αλλά και το επιπλέον κόστος που προκύπτει για τα απορρίμματα που παράγονται ξεχωριστά στο αεροδρόμιο , το Λιμενικό ταμείο και το Δήμο Ζακύνθου.

Τα στοιχεία αυτά έρχονται σε απόλυτη ασυμφωνία με την μελέτη που εντάχθηκε στον ΠΕΣΔΑ και η οποία εκτιμά το κόστος επεξεργασίας τον απορριμμάτων κατά την μεταβατική περίοδο στην περιοχή Λίβα σε 35€/τόνο.

Κόστος Αποκομιδής

Το κόστος αποκομιδής και μεταφοράς περιλαμβάνει την συλλογή και την μεταφορά στο Σταθμό Μεταφόρτωσης και κατόπιν προς την μονάδα στον Λίβα. Επίσης περιλαμβάνει και την μεταφορά ανακυκλώσιμων προς το ΚΔΑΥ.

Αναλυτικά:

Για το αεροδρόμιο (Fraport) – Για 500 τόνους απορρίμματα, το ετήσιο κόστος αποκομιδής είναι 32.837€ ήτοι 65,67€/τόνος.

Για το Λιμενικό ταμείο – Για 550 τόνους απορρίμματα, το ετήσιο κόστος αποκομιδής είναι 36.121€ ήτοι 65,67 €/τόνος.

Για το Δ. Ζακύνθου – Για 27.043 τόνους απορρίμματα, το ετήσιο κόστος αποκομιδής είναι 1.766.042€ ήτοι 65,67 €/τόνος.

Όπως καταλαβαίνουμε το κόστος αποκομιδής και μεταφοράς των 28.093 τόνων/έτος είναι 65,67€/τόνος

Κόστος Επεξεργασίας

Το κόστος επεξεργασίας αφορά την Μεταβατική Μονάδα Διαχείρισης Απορριμμάτων στην περιοχή Λίβα.

Αναλυτικά:

Για το αεροδρόμιο (Fraport) – Για 500 τόνους επεξεργασίας απορριμμάτων, το ετήσιο κόστος είναι 42.874€ ήτοι 85,75 €/τόνος.

Για το Λιμενικό ταμείο – Για 550 τόνους επεξεργασίας απορριμμάτων, το ετήσιο κόστος είναι 47.161€ ήτοι 85,75 €/τόνος.

Για το Δ. Ζακύνθου – Για 27.043 τόνους επεξεργασίας απορριμμάτων, το ετήσιο κόστος είναι 2.318.865 ήτοι 85,75 €/τόνος.

Όπως καταλαβαίνουμε το κόστος επεξεργασίας απορριμμάτων των 28.093 τόνων/έτος είναι 85,75€/τόνος

Επιπλέον Κόστος

Σύμφωνα με την νέα τιμολογιακή του Υπ. Περιβάλλοντος (όπως αναφέρθηκα παραπάνω) και είναι υπό διαβούλευση, το καλοκαίρι του 2019 θα υπάρχουν ειδικά τέλη ταφής για τα απορρίμματα. Το κόστος ταφής απ’ ότι φαίνεται θα οριστεί στα 35€/τόνο.

Στην Μεταβατική Μονάδα Διαχείρισης Απορριμμάτων στην περιοχή Λίβα εισήχθησαν και επεξεργάστηκαν το 2018 περίπου 26.500 τόνοι απορριμμάτων. Οι υπόλοιποι 1.500 τόνοι διαχειρίστηκαν ως ανακυκλώσιμα υλικά στο ΚΔΑΥ.

Από τους 26.500 τόνους, οι 24.000 τόνοι δεματοποιήθηκαν και αποθηκεύτηκαν ως υπόλειμμα. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν έχουν δημοσιοποιηθεί όπως προβλέπεται (έχουν επίσημα ζητηθεί) αλλά τα συγκεκριμένα στοιχεία αναφέρονται από δηλώσεις του εργολάβου της μονάδας, σε διάφορες περιπτώσεις όπως για παράδειγμα επισκέψεις υποψήφιων Δημάρχων στον χώρο.

Με βάση την αντίστοιχη ΑΕΠΟ όμως, το υπόλειμμα των 24.000 για το έτος 2018, ο ΦΟΔΣΑ οφείλει να το διαχειριστεί ως εξής:

Το σύνολο των απορριμμάτων θα πρέπει να επεξεργαστεί εκ νέου και μόνο το 25,8% να πάει προς ταφή στον μελλοντικό ΧΥΤΥ. Σε καμία περίπτωση το υπόλειμμα (προς ταφή) δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από 13.000 τόνους (ΑΕΠΟ 2017).

Σήμερα, και εφόσον μόνο το 25,8% θα μπορεί να ταφεί στον μελλοντικό ΧΥΤΥ, θα έπρεπε να προορίζονται για ταφή 6.192 τόνοι δεματοποιημένου υπολείμματος απορριμμάτων.

Τέλος, το κόστος επεξεργασίας των 24.000 τόνων είναι περίπου 50 €/τόνο ήτοι 1.250.000€ και το κόστος ταφής σύμφωνα με την αναμενόμενη τιμολογιακή πολιτική θα είναι 35€ τόνος ήτοι 216.720 €.

Συνοψίζοντας και θεωρώντας ότι τα στοιχεία για τα απορρίμματα για το 2018 & 2019 δεν έχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις καταλήγουμε ότι για το 2018:

Κόστος Αποκομιδής για 28.000 τόνους: 65,67€/τόνος

Κόστος Επεξεργασίας για 26.500 τόνους: 85,75€/τόνος

Κόστος επιπρόσθετης επεξεργασίας για 24.000 τόνους: 50€/τόνος *

Κόστος ταφής για 6.192 τόνους: 35€/τόνος *

*τα δυο τελευταία κόστη μεταφέρονται στο έτος 2019 ή αργότερα ανάλογα με τον χρόνο ολοκλήρωσης του ΟΕΔΑ και του ΧΥΤΥ.

Οπότε, το κόστος επεξεργασίας στη Μεταβατική Μονάδα στον Λίβα για το 2018 ανέρχεται στα 135,75€/τόνο.

Καταλήγουμε λοιπόν ότι υπήρξε αύξηση 100€/τόνο από την αρχική εκτίμηση της μελέτης που κατατέθηκε στο Τοπικό Σχέδιο του Δ. Ζακύνθου όπου ψηφίστηκε, εγκρίθηκε από τους Δημοτικούς Συμβούλους και εντάχθηκε στον ΠΕΣΔΑ και όπου το κόστος επεξεργασίας τον απορριμμάτων κατά την μεταβατική περίοδο στην περιοχή Λίβα εκτιμήθηκε σε 35€/τόνο.

Το πραγματικό Κόστος Αποκομιδής – Επεξεργασίας – Ταφής των απορριμμάτων για το 2018 ξεπερνά τα 5.500.000€ … σχεδόν 200€/τόνο

Εν κατακλείδι, από την πρώτη αυτή οικονομική ανάλυση δημιουργούνται ήδη ερωτήματα για το κατά πόσο το μέλλον και η ανάπτυξη της διαχείρισης των απορριμμάτων από το ΦΟΔΣΑ Ζακύνθου είναι πράγματι βιώσιμη, όπως επίσης η πιθανότητα μελλοντικής αύξησης των τελών καθαριότητας για δημότες και επιχειρήσεις.

Καλείτε λοιπόν η επόμενη Δημοτική Αρχή να διαχειριστεί μια «οικονομική βόμβα» … μια απόλυτα ασύμφορη κατάσταση … όπου δεν έχει προϋπολογιστεί το επιπρόσθετο κόστος της διαχείρισης των απορριμμάτων. Οποιοσδήποτε σχεδιασμός στην διαχείριση των απορριμμάτων χωρίς να γνωρίζει και να συν υπολογίζει το πραγματικό κόστος των απορριμμάτων είναι βέβαιο ότι θα αποτύχει.

Ν. Ζαράνης – Μηχανολόγος MSc

Τομεάρχης Περιβάλλοντος «επανεκκίνηση ΤΩΡΑ»