Ένα βήμα πριν περιέλθουν οριστικά στην κατοχή του Δημοσίου βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα ιδιωτών εξαιτίας του γεγονότος ότι οι ιδιοκτήτες τους δεν προσήλθαν να τα δηλώσουν στο Εθνικό Κτηματολόγιο.
Μάλιστα η δήμευση των ακινήτων αναμένεται να συνεχιστεί και τους προσεχείς μήνες, αφού σε κάθε περιοχή που θα λήγει η καταληκτική ημερομηνία δήλωσης που έχει οριστεί και ο ενδιαφερόμενος δεν προσέλθει, αυτομάτως οι περιουσίες θα περιέρχονται στο κράτος.
Πρόκειται για εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί αγνώστου ιδιοκτησίας, καθώς στο πλαίσιο της κτηματογράφησης οι ιδιοκτήτες τους δεν προχώρησαν στην αναγνώριση.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ανθρώπων που παρακολουθούν τη σχετική διαδικασία, υπολογίζεται ότι τα ακίνητα που δεν δηλώθηκαν προσεγγίζουν τις 300.000 πανελλαδικά, αν και ουδείς είναι σε θέση να δώσει έναν ακριβή αριθμό. Εξ αυτών, περίπου τα 2/3 εκτιμάται ότι είναι ούτως ή άλλως ακίνητα του Δημοσίου που δεν προχώρησε στη δήλωσή τους, κάτι που σημαίνει ότι το υπόλοιπο 1/3 αφορά ιδιωτικές περιουσίες, διαμερίσματα, καταστήματα, αποθήκες και οικόπεδα, αρκετά εκ των οποίων σε περιοχές με υψηλή εμπορική αξία. Σύμφωνα με αναφορές υποθηκοφυλάκων, μόνο στα βόρεια προάστια έχουν καταγραφεί περισσότερα από 5.000 ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη (όπως χαρακτηρίζονται όσα δεν δηλώθηκαν ποτέ).
Έτσι, η διαδικασία κτηματολόγησης σε 20 περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης και άλλες 91 ανά την επικράτεια κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια άνευ προηγουμένου διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων ιδιωτών στα χέρια του Δημοσίου. Στις παραπάνω περιοχές συμπληρώνονται φέτος 14 χρόνια λειτουργίας των αντίστοιχων κτηματολογικών γραφείων (πλέον της 9μηνης παράτασης που χορηγήθηκε στα τέλη του φετινού Ιανουαρίου). Εφόσον με το πέρας του παραπάνω χρονικού διαστήματος δεν έχουν δηλωθεί όλα τα ακίνητα, τότε εκείνα θα περάσουν αυτομάτως στο Δημόσιο, καθώς θα θεωρηθούν αγνώστου ιδιοκτήτη. Πρόκειται για περιοχές όπως η Νέα Σμύρνη, τα Βριλήσσια, τα Μελίσσια, ο Γέρακας, ο Αγ. Ιωάννης Ρέντης, η Ελευσίνα, η Νέα Πέραμος και το Νέο Ψυχικό, καθώς και πόλεις, όπως η Πάτρα, η Καλαμάτα και το Αργοστόλι (Κεφαλονιά).
Ήδη έχουν ξεκινήσει οι σχετικές διαδικασίες μεταβίβασης διαμερισμάτων, καταστημάτων, αποθηκών, χωραφιών και οικοπέδων στο κράτος σε αρκετές περιοχές της επικράτειας, κάποιες εκ των οποίων θεωρούνται και ακριβές, όπως είναι για παράδειγμα αυτή του Νέου Ψυχικού.
Καταλυτικό ρόλο στην αξιοποίησή των αδήλωτων ακινήτων αναμένεται να διαδραματίσει η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. που «λειτουργεί με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας» όπως αναφέρει χαρακτηριστικά και η ίδια στην ιστοσελίδα της. Ειδικότερα, η Εταιρεία όπως διαβάζουμε, «διαχειρίζεται και αξιοποιεί τα περιουσιακά στοιχεία προκειμένου α) να συνεισφέρει πόρους για την υλοποίηση της επενδυτικής πολιτικής της Ελλάδας και για την πραγματοποίηση επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, και β) να συμβάλλει στην απομείωση των οικονομικών υποχρεώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, εγκύκλιος του υπουργείου Οικονομικών που ψηφίστηκε στη μέση του καλοκαιριού από τα θερινά τμήματα της Βουλής ξεκαθαρίζει ότι τα αστικά κα αγροτικά ακίνητα που δεν δηλώθηκαν τα τελευταία 14 χρόνια από τους ιδιοκτήτες τους στο Κτηματολόγιο περιέρχονται στο εν λόγω χαρτοφυλάκιο, ενώ τα δασικά χορτολιβαδικά, βραχώδη, φρυγανώδη, εποικιστικά και κρημνώδη, περιέρχονται στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το πρόβλημα αναμένεται να οξυνθεί όσο περνούν οι μέρες, αφού λίαν συντόμως λήγουν οι προθεσμίες που είχαν δοθεί (μαζί με τις σχετικές παρατάσεις) σε μια σειρά άλλων σημαντικών περιοχών ανά την Ελλάδα όπως είναι η Καλαμάτα, η Πάτρα, και το Αργοστόλι, αλλά και σε περιοχές εντός του νομού Αττικής όπως είναι τα Μελίσσια, η Νέα Σμύρνη και ο Άγιος Ιωάννης Ρέντης.
Βάσει του σχεδιασμού που έχει γίνει, η καταγραφή ολόκληρης της κτηματικής περιουσίας της χώρας αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί το 2020, αν και για τους γνώστες αυτός ο στόχος θεωρείται αρκετά αισιόδοξος. Κατά τον νόμο, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει εμπράγματο ή εγγραπτέο δικαίωμα σε ακίνητο, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση στο Κτηματολόγιο. Συγκεκριμένα, υποχρέωση υποβολής δήλωσης έχει ο ιδιοκτήτης ακινήτου, ο οποίος έχει κυριότητα (πλήρη ή ψιλή), και κάθε δικαιούχος επικαρπίας και προσωπικής ή πραγματικής δουλείας (οποιουδήποτε περιεχομένου). Δήλωση θα πρέπει να υποβάλλει επίσης ο δικαιούχος εμπράγματης ασφάλειας, κατάσχεσης, εγγραπτέας αγωγής, εγγραπτέας μίσθωσης (χρονομεριστική, χρηματοδοτική, υπερενναετής) και κάθε άλλου εγγραπτέου δικαιώματος αλλά και όσοι διαχειρίζονται ξένη περιουσία (πχ εκκαθαριστής διαθήκης, σύνδικος πτώχευσης, κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς, εκτελεστής διαθήκης, διαχειριστής ακινήτου κ.λ.π.).